سوزن دوزي بلوچ در معرض انقراض است
 
زاهدان - هنر سوزن‌دوزي بلوچ در سيستان و بلوچستان با وجود آنکه علاقه مندان و هنرمندان زيادي دارد اما اکنون در معرض انقراض قرار گرفته است.
به گزارش ايرنا، سوزن دوزي از هنرها و دست آفرينه‌هاي مردم در سيستان و بلوچستان به شمار مي آيد که با ظرافت دستان زنان بلوچ و پشتکار مداوم آنان، خلق مي‌شود.
قدمت اين هنر و رواج آن در همه مناطق بلوچستان به حدي است که از آن به منزله يک ياز مولفه هاي هويت و شناسنامه فرهنگي اين قوم ياد مي‌شود.
زنان و دختران بلوچ به سوزن‌دوزي به عنوان يک کار هنري زيبا به دانه هاي ريز بافته شده روي پارچه که هر سوزن آن يادآور قدمت آن است، عشق مي ورزند.
در تمام بلوچستان از جمله در روستاهاي اسپکه، هريدک، بمپور، مته سنگ، چانف، مهنت شهرستان نيکشهر، ايرندگان، مارندگان، اسماعيل‌آباد خاش، گشت، سوران، جالق، کله‌گان سراوان و همچنين زاهدان هنر سوزن‌دوزي زنان بلوچ رواج دارد.
بانوان بلوچ با ظرافت خاصي و حرکت سوزن و دستهاي خود روي پارچه نقش هاي بي بديل را در قالب اين هنر دستي به تصوير مي کشند.
لباس زنان بلوچ از شش قطعه سوزن‌دوزي شده شامل "پيش سينه، جي يا زي گوپتان، پايين دامن، زينت بخش سرآستين پيراهن و زينت بخش سرپاچه‌هاي شلوار" تشکيل شده است.
اين هنر زيبا از نسلهاي قديم به نسلهاي جديد تحويل داده شده اما اکنون وقتي پاي درددل هاي هنرمندان اين هنر مي نشينم، مي شنويم که اين هنر در معرض انقراض قرار دارد.
مربي و توليد کننده آثار سوزن دوزي در زاهدان معتقد است: جانمازباف ها و پارچه باف هاي يزدي، سوزن دوزي بلوچ را در معرض نابودي قرار داده است.
"شهين شهرکي" در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود:تکه هاي به اصطلاح سوزن دوزي که توسط رايانه شبيه به سوزن دوزي بلوچ توليد مي شودبه اصالت کار ما لطمه زده است.
وي گفت: يک سوزن دوز بايد حداقل چهار تا 10 روزمدام زحمت بکشد و به وسيله انگشتان و سوزن آثار خود را تمام کنداما به وسيله رايانه 10 دقيقه اين کار طراحي مي شود.
او مدعي شد: در بازار زاهدان و شهرهاي استان طاقه و توپ توپ از آثار به اصطلاح سوزن دوزي بلوچ، از استان يزد وارد اين استان مي شود.
وي گفت: همچنين افاغنه، سوزن دوزي بلوچ را که شبيه به سوزن دوزي خودشان است با کيفيت بسيار پايين تر در افغانستان مي دوزند و به نام سوزن دوزي بلوچ به فروش مي رسانند.
شهرکي افزود :افغان ها به وسيله دست فروشي آثار خود را در ميادين شهر وبازار ها با قيمت پايين تر به فروش مي رسانند.
او بيان کرد: اگر افغان ها و جانماز باف ها به کار خود ادامه دهند نسل سوزن دوزي بلوچ از بين مي رود.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي سيستان وبلوچستان گفت: آداب ورسوم هنرهاي سنتي اين استان از جمله سوزن دوزي با افغانستان و پاکستان مشترک است و با اين وجود رواج اين هنر در آن سوي مرزها به سوزن دوزي اين منطقه صدمه نمي زند.
" يحيي دانش" در گفت و گو با خبر نگار ايرنا افزود: يکي از بر نامه هاي ميراث فرهنگي، صادرات هنرهاي منطقه به کشورهاي ديگر است و ما مي خواهيم در تمام دنيا اين سوزن دوزي نيز رواج پيدا کند.
وي گفت: اما اخيرا در زاهدان سوزن دوزي رايانه اي وارد بازار شده و ما نيز با اين نوع فعاليت ها مخالف هستيم.
دانش تاکيد کرد:استمرار اين روند و رونق سوزن دوزي هاي يارانه اي به فرهنگ و هنر سيستان و بلوچستان خدشه وارد مي کند.
او گفت: ما از مسولان استاني و کشور مي خواهيم جلوي امتيازهاي فعالان بازار هنرهاي رايانه اي گرفته شود.
وي افزود: با آمدن سوزن دوزي رايانه اي که با قيمت هاي پايين تر، استقبال از سوزن دوزي اصيل که قيمت هاي بيشتري دارد، کاهش مي يابد و اين مشکل بزرگي براي سوزن دوزان منطقه ايجاد مي کند.
معاون سازمان ميراث فرهنگي استان گفت: در بازارهاي زاهدان، مثل توپ موکت از اجناس سوزن دوزي رايانه اي وارد شده که بازار ما را اشغال کرده است.
دانش اظهارداشت: از آنجا که سوزن دوزي رايانه اي بتازگي وارد بازار شده ما اين موضوع را فقط رسانه اي کرده ايم و بايد با دستگاههاي مرتبط مثل شهرداري ها و امور صنفي در تعامل باشيم تا بتوان از استمرار آن جلوگيري کرد.
وي افزود :برابر اصل 44 قانون اساسي، آثار هنرمندان به بخش خصوصي واگذار شده و ما بر روند کنترل و فروش آنها نظارت داريم.
او گفت: با توجه به وفور توليدات صنايع دستي در استان با هنرمندان ارتباط برقرار کرده ايم تا به آنان مجوز فروشگاه بدهيم و خود، محصولات توليدي را به فروش برسانند.
دانش افزود: قرار است در 10 شهرستان بازارچه هايي راه اندازي تا هنرمندان بدون واسطه محصولات خود را عرضه و با اين کار، دست دلالان کوتاه شود.
اين مسوول ميراث فرهنگي اضافه کرد: ترويج رشته هاي بومي از قبيل سوزن دوزي ، سکه دوزي و ... حفظ، احيا و حمايت از توليد کنندگان که در اين بخشها فعاليت دارند در دستور کار ما قرار دارد