ختم صحيح بخاري و بيان دغدغه هاي ملي و محلي
پنجم ارديبهشت ماه مصادف با روز بعثت پيامبر گرامي اسلام طبق سنتي 26 ساله مراسم دانش آموختگي طلاب علوم ديني و حافظان قران دارالعلوم مكي زاهدان برگزار شد. اين مراسم كه به ختم صحيح بخاري معروف است بزرگترين همايش عبادي سياسي اهل سنت ايران بشمار مي رود كه شخصيتهاي ديني و سياسي اهلسنت كشور و در برخي سالها اگر اجازه داده شود ميهمانان خارجي در آن شركت و براي حدود يكصد هزار نفر از شهروندان سني مذهب سراسر مناطق سني نشين ايران سخنراني مي كنند. مقامات سياسي و مذهبي كشور نيز از اين فرصت و گردهمايي بزرگ استفاده و با حضور در آن و سخنراني، عملكرد دولت و حاكميت را ارايه و از وحدت و برادري صحبتهاي قشنگي مي كنند.
بدليل علاقمندي شخصي و نيز دعوتي كه بعمل آمده بود در چند ساعت پاياني اين مراسم حضور پيدا كردم. با توجه به شرايط كنوني جهان اسلام، خطرات داعش و بنياد گرايي اسلامي، انتخابات پيش رو و شرايط استان نكاتي چند را بيان ميكنم.
11-مراسم ختم بخاري ممكن است در ذهن برنامه ريزان توسعه استان ( اگر چنين كساني وجود داشته باشند!!) جايي نداشته باشد اما با توجه به اعلام سيستان و بلوچستان بعنوان مقصد گردشگري ايرانيان در سال 96 مي توان از جذابيت گردشگري مذهبي استان و شهر زاهدان و اينگونه مراسم كه در طول سال برگزار مي شود استفاده و براي جذب گردشگران اهل سنت ايران به اين منطقه برنامه ريزي كرد. زيبايي مساجد منحصر بفرد استان، پوشش خاص زنان و مردان بلوچ، مدارس و حوزه هاي ديني، ديدار با علماي سرشناس و محبوب سني مذهبان ايران، تحقيقات مذهبي و بسياري دلايل ديگر مي تواند مردم سني و حتي شيعه مذهب ايران و جهان را به اين استان بكشاند و باعث رونق صنعت توريسم ، هتل داري و ديگر مشاغل مرتبط به آن در استان شده و اندكي از درد فقر و بيكاري مردمان اين سامان را كاهش دهد. كما اينكه مراسم روز گذشته و حضور هزاران نفر از استانهاي ديگر به زاهدان تزريق چند صد ميليون توماني نقدينگي به استان را بهمراه داشت.
22-بخواهيم يا نخواهيم استان سيستان و بلوچستان بعنوان مركزيت مذهبي و سياسي اهل سنت ايران شناخته مي شود و تصميمات سياسي و رضايت و نارضايتي مردم و نخبگان اين استان در جمعيت 10 الي 20 درصدي سني مذهبان از كل جمعيت ايران تاثير گذار است. با توجه به شرايط كنوني كشور و انتخابات در پيش و اهميت سبد راي اهل سنت در تعيين رييس جمهور بعدي ايران كه مي تواند در سرنوشت كل مردم ايران موثر باشد، اهميت اين استان، مراسم ختم بخاري، توجه به مطالبات مردم بلوچ و رهبران ديني شان را نشان مي دهد كه بخشي از آن از تريبون مراسم مطرح شد و شامل تغيير نگاه به اهل سنت و زدودن تفكر شهروند درجه دومي از آنان، سهيم كردن شان در مناصب مهم مملكتي از جمله وزارتها و سفارتها، استانداري ها، رفع محدوديتها در جذب هيات علمي نخبگان سني مذهب و... مي شود. الگوي لبنان و عراق در تقسيم مسووليتهاي مهم مملكتي از جمله رياست جمهوري، پارلمان و نخست وزيري بين سه گروه عمده جمعيتي اين كشورها كه باعث رضايتمندي هر سه گروه شده قابل پياده شدن در جمهوري اسلامي ايران نيز مي باشد.
33-همكاري قابل توجه ماموران انتظامي و امنيتي و اطلاعاتي استان در برگزاري مراسم ختم بخاري امسال و تامين امنيت مثال زدني اين مراسم با توجه به تهديد اخير دژخيمان داعش عليه علماي اهل سنت ايران و نيز نبود سختگيري در ورود ميهمانان استانهاي ديگر به زاهدان قابل تقدير بوده و نبايد از دهن دور بماند. اين رويكرد را مي توان به نگاه دولت پرزيدنت روحاني به حقوق شهروندي و گسترش آزادي هاي مدني و از نگاه ديگر به توان و هوشمندي نيروهاي اطلاعاتي و امنيتي استان مربوط دانست. گرچه كندي و بعضا قطعي اينترنت در شهر زاهدان در اين روز مشكوك بود و شايعه عمدي بودن آن به گوش مي رسيد اما در مجموع امري نبود كه در برگزاري مراسم اختلال ايجاد كند. ماموران بهداشت و شهرداري زاهدان نيز مي توانستند خدمات بهتري به مردم و مسافران ارايه كنند و ضعف ها در اين زمينه مشهود بود و حجم انبوه زباله ها و پس ماندهاي غذايي حدود 100 هزار شركت كننده در مراسم در اطراف مصلي زيبنده مركز استان نبود.
44-دغدغه فكري خود من وجود انبوه جمعيت اغلب جوان شركت كننده در مراسم بود كه وقتي به قيافه هاي اين افراد نگاه مي كردم كه بيش از 99 درصدشان تيپ هاي غير كارمندي داشته و هيچ گونه وابستگي اي به دولت يا نهادهاي حاكميتي نداشتند. با ديدن اين جوانان اين دغدغه در من ايجاد شد كه اين جوانان روزها وشبها چه مي كنند، محل ارتزاقشان چيست، نحله فكري و جهان بيني سياسي شان از كجا سرچشمه مي گيرد. نمي خواهم بد بين باشم اما گمان مي كنم درصدي حتي كم از اين جوانان با توجه به سرخوردگي هاي سياسي و احساس تبعيضي كه در آنان وجود دارد مي توانند زمينه ذهني پيوستن به گروههاي تندرو و خشونت طلب را داشته باشند و اگر به نحوه عضو گيري گروههاي خشونت طلب در گذشته نه چندان دور استان نگاه كرده و دامي كه اكنون گروههاي تكفيري و داعش در كشورهاي همسايه شرقي ما براي جوانان پهن كرده اند را مد نظر قرار دهيم بايد بگويم حاكميت بايد قبل از اينكه داعش و امثال آن از ميان اين جوانان براي خود سرباز استخدام كنند بايد دست پيش بگيرد و جوانان بلوچ را سرباز نظام كند و بخش عظيمي از آنان را همانند كار شايسته اي كه سپاه پاسداران انجام داده در ارتش و نيروي انتظامي و ديگر نهادها جذب و براي حفاظت و حراست از مرزهاي ايران عزيز بكار گمارد. با اين كار مي تواند از يك طرف وابستگي درآمدي براي آنان ايجاد و چسبندگي ملي شان را بيشتر كند و از طرف ديگر يكي از مطالبات اهل سنت ايران براي حضور در لباس مقدس نظامي و امنيتي و ديدن فرزندانشان در يونيفورم زيباي پليس را محقق كرده شده باشد.
55-بحث كسب اعتبار بين المللي براي ايران در بين كشورهاي اسلامي با برگزاري آزادانه چنين مراسمي از سوي اهل سنت نكته ديگري است كه مي توان به ان اشاره كرد. تصورات نادرستي كه در برخي كشورها از محدويت هاي شديد مذهبي براي شهروندان سني مذهب در ايران وجود دارد با برگزاري چنين مراسمي و پوشش رسانه اي آن و ديدن خيل عظيم مسلمانان اهل سنتي كه آزادانه در اين مراسم شركت و از بركات معنوي آن بهره مي برند، از بين مي رود. صدا و سيماي جمهوري اسلامي و خبرگزاري هاي رسمي و غير رسمي كشور نيز اگر تاكنون در اين زمينه كوتاهي كرده اند مي توانند جبران مافات كرده و پوشش رسانه اي اين همايش كم نظير از نظر جمعيتي و نقش آن در رضايتمندي بخشي از مردم ايران را بيشتر كرده و تحقق وحدت عملي را متبلور سازند.
66-نكته آخر و انتقادي نيز به محتواي مراسم، برنامه هاي جانبي و سخنراني هاي ارايه شده باز مي گردد. بنظر مي رسد دست اندر كاران اين گردهم آيي بزرگ با وجود زحمات فراواني كه براي برگزاري آن مي كشند بايد تجديد نظري در محتواي برنامه ها داشته باشند. در اين همايش كه سالي يكبار و يك روز فرصت برگزاري آن وجود دارد لازم است از سخنراني هاي عبادي صرف و دعوت مردم به رعايت محرمات و اجراي سرودهاي مذهبي عبور و به مباحث تخصصي تر و بيان شرايط روز جهان اسلام، تهديداتي كه عليه كشورهاي اسلامي وجود دارد، خطر گروههاي تكفيري و داعش و نيز طرح مطالبات و حقوق شهروندي و مسايل سياسي پرداخته و بر غناي همايش افزود. بيان احكام و رعايت حجاب و دوري از گناه را مي توان در خطبه هاي نماز جمعه نيز بيان كرد. مي توان ذايقه مردم را به كتاب و كتاب خواني و تحقيق در مسايل و احكام تغيير داد و آنانرا از صرف شنونده سخنراني و دريافت احساسي مطالب به افرادي پرسشگر، مطالبه گر و محقق تبديل و جامعه را به سوي روشنگري رهنمون ساخت.
به هر حال اميد است برگزاري مراسمي اينچنيني به درك متقابل و تحمل پذيري اقوام و مذاهب ساكن كشور زيباي ايران بيانجامد و ما روز به روز شاهد توسعه فكري و علمي شهروندان ايران زمين، دوري از تعصبات وخرافات و برقراري وحدت عملي بين شيعه و سني باشيم و مملكت باستاني ايران از گزند دشمنان و بدخواهان در امان بماند. آمين
https://t.me/Tamandehro