كمبودهاي جوانان، كم توجهي مسوولان
يكي از مشكلاتي كه جوانان كشور خصوصا در مناطق كمتر توسعه يافته و به اصطلاح مناطق محروم با آن مواجه هستند كمبود مراكز تفريحي و ورزشي است. اين مشكل تا حدي است كه در برخي شهرها نظير شهرهاي سيستان و بلوچستان كه داراي آب و هواي گرم و خشكي هستند و طبيعت خشني دارند، جوانان كمتر رغبت پيدا ميكنند تا از فضاهاي طبيعي براي تفريح يا ورزش استفاده كنند به طوري كه اوقات فراغت آنان اغلب بيهوده تلف ميشود. ورزش از مقولاتي است كه امروزه از آن نه تنها به عنوان ابزاري براي سلامتي تن و روان افراد بلكه وسيلهاي براي شاداب سازي جامعه، كسب مدال و افتخار براي كشورها و تخليه انرژي مازاد نهفته در جوانان استفاده ميشود. يكي از علل عمده نپرداختن افراد به ورزش نبود امكانات ورزشي به ويژه سالنهاي ورزشي در سطح محلات شهرها و روستاها است. نبود يا كمبود سالنهاي ورزشي در بسياري از مناطق استان باعث شده تا گرايش جوانان به سمت فعاليتهاي ورزشي به شدت كم شودكه نتيجه آن هم گرايش گروهي از آنان به سمتبرخي فعاليتهاي نامناسب،كمبود قهرمانان مطرح درسطح ملي و بينالمللي، نداشتنتيمهايورزشي مطرح درسطح ليگهاي برتروخمودگي ونداشتنتناسباندام در بسياري ازجوانان استان است. با اين مقدمه ميپردازيم به بررسي افتتاح يك سالن ورزشي در زاهدان و كم توجهي مسوولان به مقوله ورزش جوانان وفراهمنكردن امكانات ورزشي براي آنان.
چندي پيش سالن ورزشي حضرت علي اكبر در محله بابائيان كه از محرومترين محلات شهر زاهدان است افتتاح شد. ساخت اين سالن در بابائيان كه منطقهاي با كمترين امكانات رفاهيو ورزشي درشهرزاهدان است جاي بسي خوشحالي و تقدير را از مسوولان دارد. اين سالن با اعتبار 300 ميليون توماني وزارت نفت احداث شده و داراي تجهيزات مناسبي است. در اينجا اين سئوال را مطرح ميكنيم كه در طول اين سالها و با وجود نياز مبرم چرا براي احداث چنينسالنهايي در محلات آسيبپذير شهر زاهدان نظير كريم آباد، شيرآباد، كارخانه نمك و حتي محلات محروم ديگر شهرهاي استان اقدامي نشده است؟ مهمترين و شايد اولين پاسخ به اين سئوال نبود و يا كمبود بودجه و اعتبار است؟
با توجه به ثروتمند بودن كشورمان، انبوه درآمدهاي نفتي و غير نفتي و تعدد پروژههاي عمرانياي كه در سطح كشور و استان در حال انجام است و مبالغ ميلياردي صرف آنها ميشود مشكل نبود اعتبار توجيه مناسبي نيست و به نظر ميرسد بيشتر مشكل ضعف تدبير و سياستگذاري و بيتوجهي به امور جوانان از سوي مسوولان است. اگر نگاهي به هزينه ساخت يك سالن ورزشي بياندازيم متوجه اين بي تدبيري ميشويم. احداث سالن علي اكبر زاهدان كه داراي تجهيزات و امكانات كاملي است 300 ميليون تومان هزينه داشته است. قطعا احداث سالنهاي كوچكتر با امكانات محدودتر بيش از 150 تا 200 ميليون تومان هزينه نخواهد داشت. اگر هزينه احداث يك سالن ورزشي كوچك را با هزينههايي كه براي ديگر طرحهاي عمراني استان ميشود مقايسه كنيم بيشتر به اين كم توجهي پي ميبريم. به عنوان مثال طبق گفته مسوولان، تعريض خيابانهاي زاهدان 10 ميليارد تومان هزينه داشته است. هزينه احداث پل روگذري كه قرار است در سه راه دانش زاهدان ساخته شود حدود 4 ميليارد تومان برآورد شده است. براي احداث سد ماشكيد عليا در سراوان 30 ميليارد تومان هزينه ميشود و براي احداث چاه نيمه چهارم در زابل كه حتي يك قطره آب در آن نيست بيش از 120 ميليارد تومان هزينه شده است. حال حساب كنيد با 10 ميليارد تومان پول چند سالن ورزشي 200 ميليون توماني ميتوان احداث كرد. قطعا 50 سالن. با اين اعتبار ميتوان براي هر كدام از شهرستانهاي استان 5 سالن ورزشي ساخت. در طرحي ديگر ميتوان ساخت سالنهاي كوچكتر 100 ميليون توماني را براي بخشها و روستاهاي استان برنامهريزي كرد.
قطعا اگر فوايدي كه احداث سالنهاي ورزشي سر پوشيده دارد مد نظر قرار گيرد و همت و دور انديشي هم در كنار آن موجود باشد در مدتي كوتاه نياز جوانان و ورزشكاران استان به مكانهاي استاندارد ورزشي تامين خواهد شد. از طرف ديگر مردم استان خصوصا افراد متمول و ثروتمند نيز در اين زمينه بيتقصير نيستند اگر ثروتمندان شهر همانگونه كه در ساخت مسجد و حوزه علميه مشاركت ميكنند در احداث سالنهاي ورزشي نيز پيشگام ميشدند و از اين طريق نيازهاي اوقات فراغت آنان را تامين كرده و از به انحراف كشيده شدن آنان جلوگيري ميكردند قطعا ثوابي كمتر از ساخت مسجد نصيبشان نميشد. تقصير روشنفكران جامعه نيز اين است كه با فرهنگسازي، ثروتمندان جامعه را در اين راه توجيهوراغب نميكنند. بيتفاوتي و بيتوجهي به مشكلات جامعه مصيبتي است كه اكثر تحصيلكردگان به آن مبتلا هستندودر هنگام بروزمشكلاتفقط سروصدا وانتقاد ميكنند، دريغازكمترينتلاشعملي براي حل مشكلات.
در پايان نيز ميپردازيم به كاربريهاي متفاوت و متنوعي كه براي يك سالن ورزشي ميتوان تعريف كرد.
در صورت احداث سالنهاي ورزشي كوچك در محلات نه تنها ورزشكاران بلكه تمامي اقشار جامعه ميتوانند از آن بهرهبرداري كنند، به عنوان مثال مي توان در هنگام برپايي مراسم ملي و مذهبي از اين سالنها استفاده كرد. برگزاري جشنها، كنسرت موسيقي، سخنرانيهاي مذهبيوگردهماييهاي اجتماعي براي حل مشكلات محلات، همگي قابليت طرح و اجرا در سالنهاي ورزشي محلات با ظرفيت 2 تا 5 هزار نفر جمعيت را دارد. از ديگر كاربريهاي اين سالنها ميتوان به استفاده از آنها جهت محل تمرين گروههاي هنري محله در قالب گروههاي تئاتر و موسيقي و نمايش آثار هنرمندان محلات نظير گالري عكس و خوشنويسي در زمانهاي كوتاه و غير قابل استفاده براي ورزشكاران يا حتي همزمان با آن استفاده كرد. سالنهاي ورزشي حتي ميتوانند به محل ورزش صبحگاهي افراد كهنسال و ميانسال در فصول گرم سال تبديل شوند. از طرف ديگر با توجه به گران بودن كرايه سالنهاي عروسي در شهرها و به منظور كمك به تقليل هزينههاي ازدواج ميتوان سالنهاي ورزشي را در روزهاي تعطيل با كرايه مختصر در اختيار زوجهاي جوان قرار داد تا جشن ازدواجشان را در اين سالنها برگزار كنند. برگزاري كارگاههاي آموزشي مثل مهارتهاي زندگي براي زنان و دختران نيز قابليت اجرا در سالنهاي محلات را دارد. كاربري فراموش شده اين سالنها كه اهميت آن هم فوقالعاده است اسكان موقت شهروندان درهنگام بروزحوادثطبيعي نظير سيلو زلزله است.
با توجه به نبود مراكزي در شهرها براي اسكان حادثه ديدگان سيل و زلزله وباتوجه بهحادثهخيزبود استان و نوع سولهاي بودن سالنهاي ورزشي كه ضد زلزله هستند ميتوان از اين اماكن در هنگام بروز حوادث طبيعيضمن اسكان موقت جهت خدماترساني به آسيبديدگان نيزاستفاده كرد. نهايت اينكه اگر مديريت سالنها به دست افراد خلاق و برنامهريز از همان محل سپرده شود ميتوان از صبحگاهان تا شب براي سالنها، برنامهريزي و درآمدزايي ايجاد كرد.