|
|
 |
|
|
مقدمه
با اين هدف كه مشخصات مجموعه نشريات سينمايي كشور را، از آغاز انتشار، فراهم آورم تا در دسترس علاقمندان ، خصوصا اهل تحقيق ، قرار گيرد اين پژوهش را آغاز كردم .
مدتي بود كه براي نوشتن مقالهاي در باره چند نشريه سينمايي قبل از انقلاب و مقايسه آنها با نشريات بعد از انقلاب به دنبال منبعي ميگشتم كه داراي مشخصات كامل نشريات سينمايي باشد. منبعي كه داراي چنين مشخصهاي باشد نيافتم.
در تمامي كتابشناسيهاي موجود نشريات سينمايي نيز به ترتيب الفبايي فهرست شدهاند، بنابراين يافتن آنها براي مخاطب دشوار است، ضمن آن كه اطلاعات موجود در آنها بسيار مختصر و در حد شناسايي اوليه است.
پيگيريهاي بعدي منجر به يافتن منابعي شد كه علاوه بر فهرست كردن نشريات سينمايي در باره آنها توضيحاتي نيز داده شده بود. از جمله: مرحوم حميد شعاعي سلسله كتابهايي دارد با عنوان « نام آوران سينماي ايران» در سومين مجموعه (منتشر شده در سال 1356)كه به معرفي فروغ فرخزاد اختصاص دارد سخن از نشريات سينمايي رفته است. شعاعي در اين كتاب، با توجه به اين كه اكثر نشريات نامبرده شده را در زمان انتشار ديده و خوانده، ضمن توضيحاتي در باره چگونگي شكل گيري نشريه، مطالب منتشر شده، سردبير و غيره، نظرات شخصي خود را نيز بيان كرده است.
مسعود مهرابي نيز در كتابهاي: «تاريخ سينماي ايران» و «كتابشناسي سينماي ايران» در باره بعضي از نشريات سينمايي توضيحات ارزندهاي داده است.
از ديگر منابعي كه در آنها اختصاصاً به مقوله نشريات سينمايي پرداخته شده است، مقالاتي است كه در نشريات سينمايي گزارش فيلم (1371 )، فرهنگ و سينما ( 1381 ) و فصلنامه رسانه ( 1371 ) درج شده است. در برخي از اين مقالات به نشريات خاصي پرداخته شده و در برخي ديگر سالشمار نشريات سينمايي همراه با توضيحاتي در باره هر يك ارايه شده است.
در تمامي منابعي كه ذكر شد، هر چند كارهاي شايسته و قابل تقديري هستند اما از انسجام لازم براي بهر بردن از عنوان مرجع(فهرستواره) نشريات سينمايي كشور برخوردار نيستند.
كتاب حاضر البته با استناد به منابع ياد شده و مشاهده اصل نشريات قبل و بعد از انقلاب تهيه و تدوين شده است. از اين رو نسبت به منابع موجود كه پراكنده و فاقد انسجام لازم هستند وضعيت مطلوبتري دارد.
هنگامي كه كار را آغاز كردم تصور خامي نسبت به منابعي كه ميبايد از آنها استفاده ميكردم داشتم. در مورد نشريات سينمايي بعد از انقلاب اندكي خيالم آسوده بود زيرا بيش از بيست عنوان از آنها را در آرشيو شخصي خود داشتم، كه البته در طول كار متوجه شدم كافي نيست و مجبور شدم به هر دري بزنم تا بلكه برخي از آنها را كه نامشان را در منابع گوناگون ديده بودم بيابم. مشكل اصلي وقتي آغاز شد كه به سراغ نشريات سينمايي قبل از انقلاب رفتم، اين درست زماني بود كه كتابخانه ملي ايران در حال جابجايي بود. اين كار بيش از يك سال به طول انجاميد. مدتي پس از افتتاح كتابخانه ملي ايران به آرشيو نشريات آن مراجعه كردم و موفق شدم ( با لطف و همكاري مسئولان اين آرشيو بي نظير) تعدادي از نشريات را ببينم و فيش برداري كنم. با اين حال، بدين علت كه هنوز نشريات به طور كامل در جاي خود قرار نگرفته بودند، برخي از آنها در اختيارم قرار نگرفت و مجبور شدم براي تكميل اطلاعات از منابع مكتوب استفاده كنم. اما پيوسته در اين فكر بودم فردي را بيابم كه داراي مجموعه نشريات سينمايي قبل از انقلاب باشد. اين مهم در يكي از روزهاي بر پايي جشنواره فيلم فجر روي داد. از امير اسماعيلي ( كه از نويسندگان قديمي سينما است و تا كنون بيش از پنجاه كتاب نوشته و يا ترجمه كرده است) خواستم تا چنين شخصي را به من معرفي كند. بلافاصله نام فردي را برد و گفت: ميدانم آرشيو بسيار غنياي از نشريات گذشته و حال دارد. خودش لطف كرد و مرا به آن شخص معرفي و درخواستم را مطرح كرد. اين يكي از درهايي بود كه هيچ گاه به رويم باز نشد. زيرا خيلي صريح گفت: متاسفم. نه شما و نه هيچ كس ديگر. تمام. پافشاريها و اصرارهاي بعدي هم اثري نكرد. ريش سفيدي دوستم امير اسماعيلي هم كاري از پيش نبرد.
بسيار دلتنگ شدم و از تصور خام خودم در باره به دست آوردن منابع پژوهشي از اهل پژوهش شرمنده شدم. شايد به جبران همين دلتنگي و ناراحتي بود كه در ادامه كار با شهروز جوياني آشنا شدم. او تلافي كرد. با لطف مهرباني و همراه با راهنماييهاي ارزندهاش، نشريات بسياري را در اختيارم گذاشت. هيچگاه لطفش را فراموش نميكنم.
پيش از پرداختن به نكات ديگري كه به نظرم بيان آنها در اين پيشگفتار لازم است، مايلم بسيار كوتاه و مختصر در باره تاريخچه نشريات سينمايي كشور توضيحاتي ارايه كنم.
موسس اولين سينما ( گراند سينما) در ايران، همزمان با ساخت اولين فيلم ايراني ( آبي و رابي) در يكم مرداد ماه 1309 اولين نشريه سينمايي را با عنوان سينما و نمايشات منتشر كرد. علي وكيلي توانست اين نشريه را كه اولين شماره آن با قيمت ده شاهي ( وجه اشتراك ساليانه سه قران) قيمت داشت. و در 48 صفحه با قطع وزيري و با فاصله انتشار ماهيانه منتشر ميشد تنها تا شماره دوم ( شهريور 1309 ) ادامه دهد.
اسحاق زنجاني كه در انتشار دو شماره مجله ياد شده، با عنوان سردبير با وكيلي همكاري داشت، پس از گذشت هشت سال ( 1317) دومين نشريه سينمايي ايران را منتشر كرد. « نمايش» يك شماره بيشتر از سينما و نمايشات دوام آورد.
پنج سال بعد ( 1322) «هوليوود» با مديريت ج. جهان منتشر شد. اين نشريه را در واقع ميتوان اولين هفتهنامه سينمايي كشور محسوب كرد. يك سال بعد ( 1323) با مديريت مهندس داوود ايرانپور نشريه « ايران فيلم» پا به عرصه مطبوعات سينمايي گذاشت و پس از انتشار شش شماره متوقف شد.
به غير از چهار نشريه ياد شده نشريات ديگري همچون: عالم هنر( 1330)، عالم سينما (1331)، و سينما (1333) نيز به جمع نشرياتي پيوستند كه تا بهمن ماه 1357 مجموعاً چهل و هشت عنوان شد. در اين ميان ستاره سينما ( 1332) تا چند ماه پس از انقلاب ( آبان 1357) نيز منتشر شد و عنوان با دوام ترين نشريه ( حدود 25 سال) را با انتشار 1085 شماره به خود اختصاص داد.
در آغازين روزهاي پيروزي انقلاب بسياري از دست اندر كاران نشريات سينمايي گذشته، به علت نامشخص بودن وضعيت انتشار دركشور، در بلاتكليفي به سر ميبردند. بنابراين چاپ نشريه سينمايي، به طور رسمي امكان نداشت. از اين رو برخي از آنها تلاش كردند تا نشريات خود را به شكل كتاب به چاپ برسانند. تصوير 58 ، جبهه سينماي انقلاب خلق، و سينما تئاتر از جمله نشرياتي بودند كه در سال 1358 به شكل كتاب ( كتابمجله) منتشر شدند. در سال 59 نيز نشرياتي همچون « سينماي نوين» و « تصويرهاي سينمايي» با همان روش كار را دنبال كردند. اما اولين نشريه رسمي ( كه البته تا چند سال ناچار از اخذ مجوز براي هر شماره بود) در سال 1362 منتشر شد. مجله فيلم كه در سال 1361 با انتشار سه گاهنامه كار خود را آغاز كرده بود، به مدت 9 سال تنها نشريه سينمايي كشور بود. در ارديبهشت 1369 دومين نشريه رسمي سينمايي پس از انقلاب با عنوان « گزارش فيلم» كار خود را آغاز كرد. در واقع از اين تاريخ به بعد انتشار نشريات سينمايي كشور رشد قابل توجهي يافت.
اولين روزنامه سينمايي نيز - كه جزو معدود روزنامههاي سينمايي جهان به شمار ميرود - در بيست و دوم تيرماه 1382 با انتشار اولين پيش شماره به جمع نشريات سينمايي كشور پيوست.
يافتن يكي از نشرياتي كه در تمامي منابع موجود در باره آن آمده بود: « از اين نشريه نمونهاي يافت نشد » جالب بود. به كتابخانه موسسه مطالعات تاريخ معاصر رفتم و با لطف يكي از آشنايان به مسئول واحد نشريات آنجا معرفي شدم. براي وي توضيح دادم كه به دنبال نشريات سينمايي قبل از انقلاب آمدهام. پاسخ داد: در اينجا اين گونه نشريات آرشيو نشدهاند. با اين حال از او خواستم اسامي چند نشريه را، به طور تصادفي، از ليست نشرياتي كه همراهم بود كنترل كند. به هشتمين نشريه رسيده بوديم و هنوز پاسخ منفي بود. نهمين نشريه را كه در رايانه خود كنترل كرد. با تعجب گفت: بله بله اين يكي را داريم. و آن يكي، شماره سوم ( اول مهر ماه 1323 ) از دو هفتهنامه ايران فيلم بود كه اولين شماره آن در سال 1323 با سردبيري و مدير مسئولي داود ايرانپور منتشر شده بود.
در هنگامه پژوهش به برخي از مجلات كه ميرسيدم در مورد درج يا حذف آن از فهرست نشريات سينمايي دچار ترديد ميشدم. زيرا از يك سو با مطالب سينمايي غني از نويسندگان معتبر سينمايي روبرو ميشدم و از سوي ديگر آن نشريه را فاقد موضوعيت صرفاً سينمايي مييافتم. هرچند در يك مورد ( نشريه نمايش) بر ترديد خود غلبه كردم اما در مورد نشريه هفت هنر ،كه با شماره بازيابي 52-1348 در كتابخانه ملي ايران موجود است، همچنان مردد هستم. در هفت هنر مقالاتي از صاحب نظران و اساتيد دانشگاه آن زمان به چاپ ميرسيد كه اغلب آنها براي اهالي هنر خصوصاً هنر سينما هنوز هم تازه و قابل استفاده است.
پرفسور هشترودي، دكتر مهدي محقق، ايرج زهري و هوشنگ رهنما از جمله نويسندگان اين نشريه - كه ازسوي اداره كل آموزش هنري وزارت فرهنگ و هنر منتشر ميشده - بودهاند.
عناوين بعضي از مقالات هفت هنر عبارتند از:
ـ مشكلات فيلمبرداري در فضاي آزاد. ( نوشته: دكتر بلوهر. شماره 10-11 ص 28).
ـ فستيوال كان و سازمانهاي آن.( بي نام. همان ص 61 )
ـ بازيگري و ايمان.( نويسنده: چارلز مك گا. ش 3 . ص 19 )
ـ فيلم چگونه ميتواند هنر باشد. ( نوشته: خسرو سينايي. ش 1 . ص 66 )
اولين شماره هفت هنر در تاريخ اسفند 1348 و آخرين آن ( شماره 27-26 ) در تاريخ آذر 1355 منتشر شده است. مدير مسئول آن نيز غلامرضا خوشنويسان بوده است.
قبل از آغاز كار تصور اوليهام اين بود كه نشريات سينمايي قبل از انقلاب احتمالاً بيشتر از ده يا پانزده عنوان نيست. اكنون روشن است كه تعداد نشريات سينمايي قبل و بعد از انقلاب ( البته تا پايان سال 1383 ) برابرند. نشريات سينمايي بعد از انقلاب ( بدون احتساب كتابمجلهها ) 39 عنوان و نشريات سينمايي قبل از انقلاب هم بدون به شمار آوردن نشرياتي كه به شكل كتابمجله منتشر شده 39 عنوان بوده است. در مجموع 78 عنوان نشريه سينمايي در اين كتاب فهرست شده است. تعداد كتابمجلههاي قبل از انقلاب 8 عنوان، ضمائم 3 عنوان و ساير 5 عنوان بوده است. و تعداد كتابمجلههاي بعد از انقلاب 9 عنوان، ويژه نامهها 13 عنوان، نشرياتي كه عموماً سينمايي نيستند اما در شناسنامه آنها روش سينمايي درج شده است 10 عنوان و ساير 1 عنوان بوده است. 2 نشريه سينمايي كه به زبان فارسي در خارج از كشور منتشر ميشود نيز در اين مجموعه فهرست شده است. بدين ترتيب مجموع نشرياتي كه از آنها در اين كتاب ياد شده برابر است با 129 عنوان.
در باره كتابمجلهها لازم است اين نكته را شرح دهم كه اين گونه نشريات در قبل و بعد از انقلاب به چاپ ميرسيده و حاصل شرايط خاص و مشتركي در هر دو دوره بوده است. كتابمجلهها بدون اخذ مجوز دولتي و با هدف انتشار مداوم در قالب كتاب منتشر ميشدهاند.
در آرشيو كم نظير مركز مطالعات و تحقيقات رسانهها مجموعهاي غني از نشريات فارسي زبان خارج كشور گرد آوري شده است. نگارنده با رجوع به اين آرشيو، موفق به ديدن دو عنوان از نشريات سينمايي خارج از كشور شدم و با توجه به اينكه نشريات ياد شده ميتواند براي پژوهشگران عرصه مسائل سينمايي داراي اهميت موضوعي و متني باشد آنها را نيز فهرست كردم.
در اين پژوهش از چند علامت اختصاري بهره گرفتهام كه عبارتند از:
1. علامت ٭ در جلوي نام نشريه نشان ميدهد كه مربوط به آرشيو شخصي شهروز جوياني است.
2. علامت [] در مواردي به كار رفته است كه متن داخل آن مربوط به نگارنده است.
3. اعداد داخل (پرانتز) نشان از توضيحي دارد كه با همان عدد داخل پرانتز، در بخش توضيحات هر مدخل درج شده است.
براي رجوع به مشخصات كامل هر منبع كافي است نام فرد ذكر شده را در بخش منابع و ماخذ بيابيد( در اين بخش نامها با حروف بزرگتري درج شده است).
مثال: اگر خوانديد: در نشريه فرهنگ و سينما (صفحه 31 ) آمده است...
به بخش منابع و ماخذ در پايان كتاب مراجعه و واژگان «فرهنگ و سينما» را كه با حروف بزرگتر درج شده نگاه كنيد. به شماره صفحه دقت شود.
همينطورعمل كنيد اگر با نامهاي ديگري مثل: سيد فريد، مهرابي و غيره روبرو شديد.
ترتيب اصلي كتاب الفبايي است بنابراين براي يافتن نام يك نشريه كافي است ابتد دوره آن ( قبل يا بعد از انقلاب) را مشخص كنيد سپس در بخش مربوطه با رعايت ترتيب حروف به نشريه مورد نظر برسيد.
اطلاعاتي كه در باره نشريات ارايه شده است شامل موارد زير است:
نام نشريه، تاريخ انتشار، فاصله انتشار، صاحب امتياز، مدير مسئول، سردبير، ناشر، محل انتشار، قطع، تعداد صفحات، تاريخ پايان انتشار، آخرين شماره، زبان، روش، قيمت، آدرس وشماره تلفن .
اين اطلاعات در هر دو دوره تاريخي مشترك است اما در دوره پس از انقلاب - اگر در نشريه مورد نظر درج شده باشد - اطلاعاتي نظير: صندوق پستي، آدرس سايت اينترنتي و ايميل نشريه نيز آمده است. لازم به ياد آوري است كه مشخصات اخير در صورتي كه از سوي نشريه تغيير داده نشده باشد معتبر است.
بي گمان فراهم آوردن همين مختصر هم بدون ياري دوستان و همكاراني كه بسيار صميمانه و مشفقانه اطلاعات و تجربيات خود را در اختيارم گذاشتند ممكن نبود.
برخود فرض ميدانم كه بار ديگر از شهروز جوياني براي منابعي كه بي دريغ و با مهرباني تمام در اختيارم گذاشت و متن كتاب را با حوصله خواند و نكات ارزندهاي را متذكر شد، سپاسگزاري كنم.
از محمد رضا خطيبي نژاد دوست ديرينه و همكار مشفقم كه پيوسته تشويقم كرد و راهنمايي متشكرم.
از مسئول واحد نشريات كتابخانه مجلس شوراي اسلا مي جناب آقاي نوروزي به خاطر همكاري بي دريغش متشكرم.
از همسرم كه ايرادها و غرغرهاي مرا تحمل كرد و زحمت تايپ اين مجموعه را كشيد متشكرم.
نشريات سينمايي قبل از انقلاب
1
نام نشريه: آشنا (1)
آشنا ( مجله سينمايي بامشاد)
تاريخ انتشار : 1338
فاصله انتشار: هفتهنامه
صاحب امتياز: دكتر طوسي حائري
مدير مسئول: اسماعيل پور والي
سر دبير: (2)
ناشر: صاحب امتياز
محل انتشار: تهران
قطع: (3)
تعداد صفحات: ـ
تاريخ پايان انتشار: ـ
آخرين شماره: (4)
زبان: فارسي
روش: [ هنري ، سينمايي ]
قيمت(ريال): 8 ، 10
آدرس و شماره تلفن : ـ
توضيحات :
(1): من اين نشريه را در كتابخانه ملي ايران نيافتم اما رادنيا آن را در كتابخانه ملي ديده و اطلاعاتش را در پايان نامه خود آورده است. بدين ترتيب تمامي مشخصاتي كه از اين نشريه ارائه شده از پايان نامه است. در ضمن مهرابي نيز نوشته است كه: اين نشريه را نيافته است. ( صفحه 555 ) .
(2): نگاه كنيد به توضيح الف .
(3): همان.
(4): رادنيا آخرين شماره را مشخص نكردهاما آورده است كه آخرين شماره موجود در كتابخانه ملي ايران شماره 17 است.
الف: « در سال 1336 [ ؟ ] مجله هفتگي بامشاد كه از بيست و يك خرداد ماه 1345 [ ؟ ] به مديريت اسماعيل پور والي در تهران منتشر ميشد نشريهاي با نام آشنا ( مجله سينمايي بامشاد ) منتشر ميكند كه حاوي نقد و بررسي فيلمها و معرفي آثار هنري بود. اين نشريه تا هفت شماره در قطع جيبي منتشر ميشود و از شماره 8 به بعد در قطع كتابي چاپ ميشود . شمارههاي 6 و 8 شناسنامه ندارند و از شمارههاي اول مجله تنها شماره 6 آن در قطع كوچك در كتابخانه ملي موجود است . بر روي شماره 6 قيمت مجله 10 ريال نوشته شده و در صفحه اول آمده است : شماره 6 تا دوشنبه بيست و پنجم فروردين 1337 » ... از شماره ده شناسنامه مجله به شرح زير چاپ ميشود : « آشنا ، مجله دو شنبه ها ، موسس : فروغ حائري ، صاحب امتياز : دكتر طوسي حائري . زير نظر : احمد شاملو و جلال ميزبان، شماره مسلسل 8 مجله ( دوره جديد ، شماره اول ) دوشنبه اول ارديبهشت 1337 منتشر ميشود ... شماره ده مجله در تاريخ 8/2/1337 با قيمت 8 ريال منتشر ميشود كه در اين شماره نام مجله به : « آشنا براي روشنفكران » تغيير يافته است ... تا شماره 17 اين مجله كه در تاريخ 2 تير 1337 منتشر شده در كتابخانه ملي موجود است. »
به نظر ميرسد در درج دو تاريخ اولي كه رادنيا ذكر كرده است اشتباهي رخ داده است شايد اين دو تاريخ جا به جا تايپ شده و يا اشتباه ديگري به وجود آمده است به هر حال مجلهاي كه از سال 45 منتشر ميشده بعيد به نظر ميرسد كه توانسته باشد در سال 36 نشريه سينمايي منتشر كند.
ب: شعاعي نوشته است: « آشنا مجله سينمايي بامشاد بود كه شماره اول آن با بوجود آمدن شركت آشنا منتشر گرديد. مجله آشنا بيشتر محصولات اين شركت را كه وارد كننده فيلم از خارج بود تبليغ ميكرد و علاوه بر مقالات سينمايي در معرفي آثار هنرهاي ديگر نيز مقالاتي داشت».
2
نام نشريه: آگاهينامه (1)
تاريخ انتشار : 1354
فاصله انتشار: روزانه
صاحب امتياز: دفتر اطلاعات و روابط عمومي وزارت فرهنگ و هنر
مدير مسئول: (2)
سر دبير: (3)
ناشر: صاحب امتياز
محل انتشار: تهران
قطع: 5/21* 5/28
تعداد صفحات: 14 (4)
تاريخ پايان انتشار: 1356
آخرين شماره: 94 (5)
زبان: فارسي
روش: [خبري]
قيمت(ريال): (6)
آدرس و شماره تلفن : (7)
توضيحات:
(1): اين نشريه به بازتاب اخبار و فعاليت هاي فرهنگي - از جمله سينمايي - «جشن فرهنگ و هنر» پرداخته است . از آنجاكه يك نشريه دولتي است و امكان دارد مورد توجه محققان قرار گيرد آن را آوردم . لازم به ذكر است كه در اين آگاهي نامه ها كمترين اخبار به سينما اختصاص دارد . آگاهي نامههاي موجود در كتابخانه ملي ايران به شرح زير است : از شماره 1 ( آبان ماه 1354 )تا شماره 26 ( يكشنبه دوم آذرماه 1354 ) در يك مجلد با شماره بازيابي : 14402/92 . از شماره 4 ( سه شنبه ششم آبان 54 ) تا شماره 26 ( يكشنبه دوم آذر ماه 1354 ) در يك مجلد با شماره بازيافت: 14403/92 از شماره 1 ( سوم آبان 2535 ) تا شماره 22 ( يكشنبه سي ام آبان 2535 ) در يك مجلد با شماره بازيافت : 14404/92 از شماره 1 ( يكشنبه اول آبان 2537 ) تا شماره 20 ( شنبه 28 آبان 2536 ) در يك مجلد با شماره بازيافت : 4410/92.
(2): اطلاعاتي در مورد مدير مسئول و سردبير در نشريه موجود نبود.
(3): همان.
(4): شمارش صفحات از شمارهيك در شمارههاي بعدي ادامه پيدا كرده است . در شماره 26 آخرين صفحه 414 است.
(5): تعداد آخرين شماره بر اساس موجودي كتابخانه ملي ايران درج شده است.
(6): بدون درج قيمت است.
(7): بدون درج نشاني است.
3
نام نشريه: اخبار و اطلاعات هنري
تاريخ انتشار : يكشنبه 10 آذر 1336
فاصله انتشار: هفتهنامه
صاحب امتياز: سپهر
مدير مسئول: (1)
سر دبير:- (2)
ناشر: صاحب امتياز
محل انتشار: تهران
قطع: 5/16*23
تعداد صفحات: 18 ، 20
تاريخ پايان انتشار: (3)
آخرين شماره: (4)
زبان: فارسي
روش: [ سينمايي ، خبري]
قيمت(ريال): 3 ، 4 (5)
آدرس و شماره تلفن : اداره و چاپخانه : لاله زار گراند هتل،38344 (6)
توضيحات:
(1): اطلاعات مربوط به صاحب امتياز و مدير مسئول بر روي جلد شماره اول درج شده است. در شماره اول آمده است: « زير نظر: ايرج طبيبي»
(2): سردبير معرفي نشده است.
(3): من فقط از شماره 1 تا 5 را كه در يك مجلد قرار داشت با كد بازيافت 26280 در كتابخانه ملي ايران ديدم. بنابراين نميتوانم تاريخ پايان انتشار و اخرين شماره را مشخص كنم.
(4): همان.
(5): شماره دوم در تاريخ يكشنبه 17 آذر 1336 منتشر شده است. قيمت برروي جلد شماره دو ، 3ريال درج شده است. قيمت شماره پنجم 4 ريال شده است.
(6): در شماره چهارم آمده است: جاي اداره: چهار راه مخبرالدوله، تلفن: 32501 چاپخانه آتش.
٭ ديگر اطلاعات روي جلد شماره اول عبارت است از: « 20 صفحه، اداره و چاپخانه: لاله زار گراند هتل، شماره اختصاصي واهمه براي انتشار اخبار و اطلاعات هنري، زير نظر: ايرج طبيبي. تلفن : 38344 ». شمارهاي را كه من ديدم قسمت قيمت آن پاك شده بود و فقط كلمه ريال ديده ميشد.
٭ پشت جلد شماره دوم نوشته است : « اخبار و اطلاعات هنري [ زير اين جمله و در پرانتز نوشته است] ( نشريه واهمه)» .
4
نام نشريه: اخبار هنر و هنرمندان (1)
تاريخ انتشار : خرداد ماه 1338
فاصله انتشار: ماهنامه
صاحب امتياز: اداره روابط بين المللي و انتشارات هنرهاي زيبا
مدير مسئول: «مدير : فريدون پيرزاده »
سر دبير: - (2)
ناشر: صاحب امتياز
محل انتشار: تهران
قطع: 5/13* 20
تعداد صفحات: 32 ، 39 ، 44 ، 50 (3)
تاريخ پايان انتشار: - (4)
آخرين شماره: - (5)
زبان: فارسي
روش: [ هنري ، اطلاع رساني ]
قيمت(ريال): - (6)
آدرس و شماره تلفن: شماره 76 خيابان دانشكده . 35516
توضيحات:
(1): اين نشريهاي صرفا سينمايي نيست، اما از آن جاكه از سوي « اداره روابط بين المللي و انتشارات هنرهاي زيبا » منتشر شده است و بعضاً حاوي اخباري در بارهي سينما است، به اين مجموعه اضافه شد.
(2): سردبير معرفي نشده است .
(3): تعداد صفحات به ترتيب مربوطند به شمارههاي: چهارم، ششم، هفتم و هشتم.
(4): آخرين شمارهاي كه من در كتابخانه ملي ايران، با شماره بازيافت 14682/92، ديدم : شماره هشتم، سال اول ( فروردين و اردبيهشت 1339) است. احتمال دارد شمارههاي ديگري نيز منتشر شده باشد، بنابراين نميتوان تاريخ پايان انتشار و آخرين شماره را مشخص كرد.
(5): همان.
(6): فاقد شناسنامه و درج قيمت بر رو، يا پشت جلد و صفحات داخلي است.
5
نام نشريه: ايران فيلم (1)
تاريخ انتشار : 1323
فاصله انتشار: دو هفتهنامه
صاحب امتياز: داود ايرانپور
مدير مسئول: داود ايرانپور
سر دبير: داود ايرانپور
ناشر: صاحب امتياز
محل انتشار: تهران
قطع: 9/29 * 5/21
تعداد صفحات : 20
تاريخ پايان انتشار : 1323 (2)
شمارههاي منتشرشده : 6 (3)
زبان: فارسي
روش: « مجله آرتيستيك و سينمايي»
قيمت(ريال): 10 (4)
آدرس و شماره تلفن : اول خيابان فردوسي ـ شركت سهامي فيلمبرداري ايران.
توضيحات :
(1): مسعود مهرابي در تاريخ سينماي ايران (صفحه 539) و نيز سيد فريد در فصلنامه رسانه (صفحه 48 ) نوشته اند كه: از اين نشريه نمونهاي يافت نشد. اما نگارنده شماره سوم، اول مهر ماه 1323 را در كتابخانه «موسسه مطالعات تاريخ معاصر» يافتم. جالب است كه اين تنها نشريه سينمايي موجود ، قبل از انقلاب، در اين كتابخانه بود. روي جلد آن تصويري از رضا شاه ديده ميشود كه در حال توزيع گواه نامه افسران دانشكده افسري است. مشخصات درج شده در صفحه شناسنامه بدين شرح است:« مجله ارتيستيك و سينمايي ايرانفيلم در هر پانزده روز يكبار تحت نظر و مديريت آقاي مهندس داود ايرانپور منتشر ميشود.جاي اداره: تهران ـ اول خيابان فردوسي ـ شركت سهامي فيلمبرداري ايران. بهترين وسيله معرفي كالاي خود آگهي در ايرانفيلم مي باشد. بها اشتراك: ساليانه 200 ريال.شش ماهه 105 ريال. سه ماهه 65 ريال. تك شماره 10 ريال. بهاي آگهيها: يك صفحه 2000 ريال. نيم صفحه 1000 ريال. ربع صفحه 500 ريال. هر سطر 20 ريال.»
(2): در نشريه فرهنگ و سينما (صفحه 31 ) آمده است: « مجلهايران فيلم شش شماره منتشر كرد و دوام نياورد». اگر اين نكته درست باشد در همان سالي كه شروع كرده پايان يافته است(1323 ).
(3): همان.
(4): اين نكته نيز جالب توجه است كه در سال 1323 قيمت اين نشريه سينمايي ده ريال بوده است در حالي كه در همان سال قيمت نشريه شباهنگ 5 ريال و هوليوود نيز 5 ريال بوده است. سي سال بعد، در دهه 50، نيز قيمت بسياري از نشريات 5 ريال بوده است.
الف: شعاعي نوشته است: « اين مجله از انتشارات استوديوي ايران فيلم بود و بيشتر محصولات اين استوديو را تبليغ مينمود». |