منطقه آزاد تجاری - صنعتی چابهار منتظر مدیرانی قدرتمند و کاربلد
منطقه آزاد تجاری - صنعتی چابهار در اوائل دهه هفتاد شمسی همزمان با بسياري از مناطق آزاد كشور امارات تاسیس شد. چگونگی اداره منطقه آزاد چابهار بر اساس اساسنامه مصوب ۳۱/۳/۱۳۷۳ وزرای عضو شورای عالی مناطق آزاد کشور پیش بینی شده است . بر اساس ماده ۶ این اساساسنامه : مجمع عمومی ، هیات مدیره ، مدیر عامل و رئیس هیات مدیره و بازرس یا بازرسان قانونی عهده دار سیاستگزاری و اداره منطقه آزاد هستند. عنوان مثال : مهمترین وظیفه مجمع عمومی - که مرکب از وزرای عضو شورای عالی منطقه آزاد است به ریاست رئس جمهور است- :« عزل و نصب اعضاء هیات مدیره »، «تصویب آیین نامه های سازمان» ،« اعمال نظارت عالیه بر فعالیتهای سازمان»، «تصویب برنامه های عمرانی ، فرهنگی » ، «تصویب بودجه سالیانه و صورتهای مالی» ، «موافقت با تاسیس و انحلال شرکتهای تابعه »و... است. اما اداره مستقیم سازمان توسط هیات مدیره متشکل از سه یا پنج نفر با تشخیص مجمع عمومی به مدت سه سال و مدیرعامل است . در واقع مدیر عامل سازمان که ریاست هیات مدیره را نیز به عهده دارد به موجب حکم ریس جمهور از میان اعضاء هیات مدیره انتخاب می شود.
اما آنچه که برای مدیران منطقه آزاد تجاري چابهار بايد در درجه اول اهمیت قرارگيرد : از يك طرف ارتقاء جایگاه منطقه آزاد تجاری - صنعتی در كليتي بزرگتر در قالب توسعه محور شرق و از طرف ديگر آنچه كه قانونگزار در ماده ۱ قانون چگونگی اداره مناطق مصوب کرده است. وظائفی مانند: تسریع در انجام امور زیربنایی ، عمران و آبادی منطقه زیربط ، رشد و توسعه اقتصادی ، سرمایه گزاری ، افزایش درآمد عمومی کشور ، ایجاد اشتغال سالم و مولد ، تنظیم بازار کار ، ارائه خدمات عمومی ، حضور فعال در بازارهای جهانی و تولید و صادرات کالاهای صنعتی و فرآوری شده و ارائه خدمات عمومی.
بررسی روند مدیریتی منطقه آزاد تجاری چابهار نشان می دهد كه این منطقه ویژه اقتصادی متاسفانه بیشترین ضربه را از سوء مدیریت خورده است. مديراني كه با سوء مديريت نه تنها رشد اين منطقه و تكميل فازهاي ديگر آنرا بر اساس اسناد بالا دستي متوقف كرده اند ، بلكه چوب حراج را بر اموال اين منطقه كشيده اند . از آنجائيكه كه « مديريت » در كنار ديگر مولفه ها نقش مهمي را در توسعه سازمان منطقه آزاد و در مجموع رشد منطقه چابهار دارد موارد زيل را جهت توجه دولت محترم براي انتصاب و انتخاب مديرعامل منطقه آزاد چابهار بيان مي شود :
1- مديريت منطقه آزاد بايد اشراف كامل به استان و منطقه ، سازمان ، رسالتها و وظائف سازماني داشته باشد و علاوه بر اين موارد بايد بر سياستهاي كلان اقتصادي ، اسناد بالادستي توسعه و قوانين ناظر بر مناطق آزاد تسلط داشته باشد .
2- طرح توسعه محور شرق كه مطالعات ابتدايي در در سال 62 انجام شده است و پس 17 سال از طرح مطالعاتي در سال 1381 به تصويب هيات دولت رسيده است ، مشتمل بر 18 ماده است ، چهار استان شرقي را را در بر مي گيزد و طرح توسعه محور شرق به مركزیت چابهار ( چابهار پیشانی و نقطه شروع محور شرق است )شامل پروژه های بزرگی از جمله را ه آهن چابهار به سرخس ، جاده ترانزیتی چابهار به سرخس ، اتوبان ساحلی بندرعباس به گواتر و نهایتا متصل به گوادر ( اشتغال ، گردشگری ، توسعه بنادر متروكه و ایجادر بنادر جدید در طول مسیر ، كاهش ترافیك جادهای فعلی از جمله كرمان -زاهدان -چابهار و كرمان-ایرانشهر -چابهار ، كاهش مسیر ، كاهش تصادفات ، ایجاد اشتغال پایدار و....را بهمراه دارد ) گازرسانی به تمام شهرهای استان ، احداث پالایشگاه و راه اندازی قطب سوم پتروشیمی ، فرودگاه بین المللی چابهار ، راه اندازی مراكز تخصصی -علمی در پيشاني اين طرح قرار دارد و مي بايست زمينه ساز توسعه محور شرق باشد. چيزي كه در عمل اتفاق نيفتاد . بنابراين مديري بايد در منطقه آزاد باشد كه بتواند درك درستي از طرح توسعه محور شرق و چگونگي حصول آن داشته باشد.
3- دوبي با ما شروع كرد و الان جزء معدود كشورهاي منطقه است كه توانسته است ، اقتصاد منهاي نفت كه آرزوي ماست را تعريف كند ، بنابراين مديري بايد در منطقه آزاد باشد كه بتواند با شناخت دقيق مناطق آزاد دنیا ، منطقه و ايران در تكميل فازهاي ناتمام منطقه آزاد اهتمام داشته باشد. جالب است كه قرار بود چابهار جز 10 بندر مهم دنيا باشد رويايي كه در حد رويا باقي ماند .
4- يكي از مهمترين فاكتورهاي مديريت در منطقه آزاد ، توان ارتباط گيري بي واسطه با مسئولان ارشد نظام است . در اين زمينه با لابي هاي قوي كه در مركز انجام خواهد بايد بتواند سرمايه ها و توجهات ويژه دولتي كه لازمه رشد مناطق آزاد است را بدست آورد .
5- مديريت منطقه آزاد بايد توان ارتباط گيري موثر با بخش دولتي و خصوصي ديگر كشورها براي جلب سرمايه گذاران آن كشورها را داشته باشد.
6- منطقه آزاد پيامدهاي منفي را به چابهار تزريق كرده است ، تورم و گراني و حاشيه نشيني در اين منطقه به علت جاذبه هاي منطقه آزاد بالا رفته است مي طلبد كه مدير آتيه منطقه آزاد توجه جدي به منطقه آزاد داشته باشد.
7 - توجه به فرهنگ بومي و استان كه تقويت آن موجب تقويت هويت ملي و تمدن ايراني مي شود بايد در صدر برنامه هاي فرهنگي منطقه آزاد قرار گيرد .ورزش و توجه به ورزشهاي آبي از موارد ديگري است كه می تواند در توسعه گردشگری منطقه موثر باشد می طلبد که مدیر منطقه آزاد به این موارد توجه داشته باشد. استه ما از مدير آينده است.
در انتها ما مديراني نياز داريم از جنس ترقی و توسعه و امتحان پس داده . با بسیاری از کارشناسان منطقه آزاد و فعالین اقتصادی که حرف می زدم ذهنیت مثبت و خوبی نسبت به دو مدیر قدیمی این سازمان داشتند. دو شخصیت محبوب سالهای نه چندان دور منطقه جناب آقای معین و جناب آقای مهندس رخیمی. آنچنان که خیلی از کارشناسان سازمان اذعان داشتند در سالهای حضور این دو بر دو سازمان مختلف در چابهار کارهای بسیار بزرگی انجام گرفت. عملگرا هستند و از افراط و تفریط معمول در مدیران بدور هستند و از همه مهمتر مشخصات مدیران دولت تدبیر و امید را که همان اعتدال گرایی است را دارا می باشند.
چابهار منتظر مدیران قدرتمند و کاربلد است امیدواریم که با انتخاب مدیرانی از این دست بتوانیم شاهد جهش منطقه آزاد ، شهرستان و استان باشیم