امان الله تمنده رو

امروزانتخابات اتحادیه دانشجویی( student union ) دانشگاه مسلمانان علیگر برگزار شد.این رویداد از مهمترین تحولات دانشجویی این دانشگاه در طول سال است که تمامی فعالیتهای آموزشی واداری دانشگاه را به مدت یک هفته تحت الشعاع قرار می دهد و تدابیر ویژه ای برای برگزاری آن در نظر گرفته می شود. چنین انتخاباتی در بسیاری دیگر از دانشگاههای هند و البته با کیفیت متفاوت نیز برگزار می شود.از چند روز پیش که تبلیغات انتخاباتی دانشجویان آغاز شده شور و هیجان خاصی سطح دانشگاه و حتی برخی مناطق شهر علیگر را فرا گرفته و پلا کاردهای تبلیغاتی و کارتهای معرفی کاندیداها در همه جا به چشم می خورد و طرفداران کاندیداها برای نامزد مورد نظرشان تبلیغات می کنند.چنین به نظر می رسد که اتحادیه دانشجویی از نهادهای قدرتمند داخل دانشگاه باشد و تصمیمات ان در برخی جابجایی های درون دانشگاه و حتی ابراز وجود نهادهای قدرت خارج از دانشگاه تاثیر گزار است. اتحادیه دانشجویان حتی در انتخاب اولیه کاندیداهای ریاست دانشگاه دارای رای می باشد.بسیاری از استادان و کارکنان دانشگاه نیزازاعضای اصلی اتحادیه که شامل رییس،(president)،نایب رییس(vice-president)،منشی(secretary) ،اعضای کابینه (cabinet members)و...می باشند حساب می برند.در این بین رییس اتحادیه جایگاه ویژه ای دارد و مانند یک بازرس کل حق دخالت در بسیاری از امور دانشگاه را دارد. بودجه قابل توجهی هم برای فعالیتهای این نهاد دانشجویی و برنامه های آن در نظر گرفته می شود که اغلب به دلیل فساد گسترده ای که در جامعه هند وجود دارد مانند بسیاری از بودجه هایی که دولت برای برای توسعه کشور در نظر می گیرد حیف و میل می شود!! جدای از تبلیغاتی که برای مهم جلوه دادن اتحادیه ها و پررنگ جلوه دادن نقش آن در سطح دانشگاهها می شود، به نظر می رسد تمامی فرایند انتخابات ، شیوه تبلیغات ، راه پیمایی های دانشجویی ،عناوین پر طمطراق اعضا و دیگر مقدمات آن نوعی حرکت سیاسی در سطح دانشگاههای هند و دانشگاه علیگر(که به لحاظ سیاسی و علمی برای مسلمانان هند دارای جایگاه ویژه ای است) برای ایجاد شور و نشاط در دانشجویان در آغاز ترم جدید تحصیلی باشد.امری که با توجه به محیط پرسشگری دانشگاه،انرژی جوانی و روحیه ماجراجویی دانشجویان لازم و ضروری است .

اما اگر از دید جامعه شناسی سیاسیpolitical sociology ) ) به انتخابات اتحادیه های دانشجویی دانشگاهها در هند بنگریم کل فرایند انتخابات به نوعی آماده کردن و آموزش دادن جوانها برای ورود به فضای سیاسی و تمرین دموکراسی است. تبلیغات گسترده ، ورود پشت پرده احزاب به فضای انتخابات درون دانشگاه، شخصیت سازی برای کاندیداها با پوشیدن لباس و کلاه مخصوص دانشگاه به نام "شیروانی" و راه انداختن کارناوالهای انتخاباتی و رژه دهها موتور سیکلت  طرفداران هر کاندید در خیابانهای دانشگاه با سر و صدای فراوان که هر یک از کاندیداها با سوار شدن بر خودرو یا موتوسیکلت پیشرو به تماشاگران و افراد عبوری سلام نظامی می دهند گو اینکه در حال سان دیدن از نظامیان تحت فرمان خود هستند !! .همچنین لابی گری ها برای جمع کردن رای و نو آوریها برای جلب توجه رای دهندگان همگی دلالت بر این دارد که جامعه دانشجویی خود را برای ورود به عرصه واقعی رقابت سیاسی و آشنا شدن با نحوه فعالیت مسالمت آمیز اما خلاقانه برای بردن آرا و بهره مند شدن از منافعش آماده می کند. این فرایند درمباحث جامعه شناسی سیاسی به معنای جامعه پذیری سیاسی(political socialization) تعبیرمی شود .یعنی فرایندی که جامعه افراد خود را برای ورود به عرصه  سیاسی و فعالیت در این عرصه آماده می کند به گونه ای که فرهنگ سیاسیpolitical culture) )خود را به نسل های جوانتر منتقل و آنان را برای پذیرفتن مسوولیتهای سیاسی در آینده نه چندان دور آماده می کند.

اما اگر بخواهیم تعریف علمی تری از جامعه پذیری سیاسی ارایه دهیم می توانیم بگوییم : جامعه‌پذیری‌ سیاسی‌ فرایند مستمر یادگیری‌ است‌ که‌ به‌ موجب‌ آن‌ افراد ضمن‌ آشنا شدن‌ با نظام‌ سیاسی‌ از طریق‌ کسب‌ اطلاعات‌ و تجربیات‌ به‌ وظایف‌، حقوق‌ و نقش‌های‌ خویش‌، خصوصا وظایف‌ سیاسی‌، در جامعه‌ پی‌ می‌برند. در این‌ فرایند ارزشها، ایستارها، نهادها، اعتقادات‌ و آداب‌ و رسوم‌، از جمله‌ مسائل‌ سیاسی‌، از نسلی‌ به‌ نسل‌ دیگر انتقال‌ می‌یابد و امکان‌ دارد در جریان‌ این‌ انتقال‌ تغییرات‌ و یا تعدیل‌هایی‌ نیز صورت‌ پذیرد. «کریستنسن‌ام‌ ریوم‌» و «رابرت‌ اومک‌ ویلیامز» جامعه‌پذیری‌ سیاسی‌ را یک‌ جامعه‌ متشکل‌ سیاسی‌ می‌داند که‌ دارای‌ همان‌ نیازهایی‌ است‌ که‌ فرد برای‌ بقای‌ خود به‌ آنها نیاز دارد و دارای‌ عملکرد اضافی‌ هم‌ هست‌ و آن‌ جامعه‌ پذیر کرن‌ جوان‌ها از نظر سیاسی‌ است‌. جامعه‌پذیری‌ جوان‌ها از نظر سیاسی‌ عبارت‌ است‌ از تحصیل‌ و اکتساب‌ تدریجی‌ هنجارها، گرایش‌ها، و رفتار مورد پذیرش‌ و معمول‌ نظام‌ سیاسی‌ موجود.

نمونه دیگری ازجامعه پذیری سیاسی مدتی قبل در "روز جهانی حقوق بشر" در مراسمی که در دانشگاه مسلمانان علیگرهند برگزار شد به چشم می خورد.در این روز مسولان مربوطه برای گرامی داشتن روزجهانی حقوق بشر و آشنا کردن کودکان و نوجوانان علیگری با این روز و اهداف و کارکردهای آن با دعوت از کودکان دختر و پسر مقاطع مختلف تحصیلی و برگزاری جشنی ضمن دعوت از سخنرانان مختلف برای تبیین و تفهیم حقوق بشر به دانش آموزان، آنان را با حقوق خود آشنا می کردند و برخی دختران و پسران جوان نیز یرای دقایقی کوتاه جلوی تریبون حاضر شده و تعاریف و آرزوهای خود را در خصوص حقوق بشر بیان می کردند.در محوطه خارج از سالن برگزاری مراسم نیز نمایشگاه نقاشی کودکان با موضوع حقوق بشر برپا شده بود ودرآن کودکان مفاهیم و برداشت های خود ازحقوق بشررا به تصویر کشیده بودند.آنچه بیشتر در این نقاشی ها به چشم می خورد ترسیم مفاهیمی چون آزادی بیان برای همه انسانها،برابری حقوق زن و مرد و داشتن حق آزادی اعتقادات و یکی بودن هندو ها و مسلمانان ، سیکها و مسیحیان در حقوقشان درجامعه هند با وجود در اقلیت بودن گروههای مذهبی غیر هندو است.

به هر حال جامعه هند با وجود تناقضات فراوان در نحوه تقسیم ثروت و عدالت با دموکراسی دست و پا شکسته ای که دارد و در کتابها از آن به بزرگترین دموکراسی دنیا تعبیر می شود توانسته با موفقیت جامعه پر از تناقض و تنوع یک میلیارد و 250 میلیونی اش را سرزنده و سرپا نگه دارد وبدون داشتن مشکلات حاد داخلی به سرعت رو به پیشرفت و توسعه گام بردارد.

نکته جالبی که می توان به آن اشاره کرد اینست که وجود اینکه بسیاری از اقلیتهای مذهبی از جمله مسلمانان (که بر اثر کمتر بودن جمعیتشان حقوقشان در همین دموکراسی ای که تکیه بر آرای اکثریت دارد رعایت نمی شود) و نیز برخی دیگر از دولتمردان و روشنفکران کشور نیز به عدالت بخش بودن دموکراسی اعتقاد ندارند اما وجود آنرا در شرایط موجود ضروری و مفید می دانند و اظهار می کنند به جز دموکراسی گزینه جایگزین بهتر دیگری سراغ  ندارند چرا که فقط در این سیستم است که حق آزادی بیان و عقیده ،مطبوعات آزاد و منتقد و انتخابات چند حزبی و آزاد قابل تحقق است.اموری که برای توسعه سیاسی و اقتصادی هر کشوری لازم و حیاتی هستند.