ظرفیتها و توانمندیهای استان دربخش صنعت 

طی سالهای اخیر با تغییر رویکرد دولت کریمه نهم مبنی برگسترش سرمایه گذاری و ایجاد صنایع بزرگ ومادر دراستان سیستان و بلوچستان شاهد پیشرفت چشمگیری در این بخش می باشیم. استان ما از مزیتها و توانمندیهای ویژه ای جهت رشد وتوسعه بخش صنعت برخوردار می باشد از جمله این پتانسیلها :موقعيت جغرافيايي ويژه و مناسب استان به لحاظ همجواري باکشورهاي افغانستان وپاکستان، دسترسي به آبهاي آزاد بين المللي خارج از تنگه هرمز وامکان ارتباط باکشورهاي شرق آسيا ، شبه قاره هند ، شيخ نشينهاي عربي وبازارهاي آفريقائي همچنین اقليم مناسب کشت محصولات گرمسیری سود آور صادراتي (خرما،مرکبات، موز ،انبه ،وطی مطالعات اخیر در منطقه گیاه آلوئه ورا)،دشتهاي هموار و اراضي مستعد در شمال و جنوب استان و وجود امکانات توسعه و ايجاد صنايع تبديلي وابسته به محصولات کشاورزي دراستان ازجمله بسته بندي و فر آوری خرما ،  وجود منابع غني دريائي و آبزيان و اراضي و اقليم مناسب درسواحل جنوبي براي توسعه فعاليتهاي شيلاتي  و صيادي وصنايع مرتبط باشيلات بجهت واقع شدن استان درمجاورت آبهاي گرم درياي عمان و اقيانوس هند، وجود نهادهاي مهم اقتصادي و توسعه اي در سطح استان بويژه منطقه آزاد چابهار با امتيازات ويژه براي سرمايه گذاري توليدي و خدماتي، وجود  بازارچه های مرزي متعدد در طول نوار مرزي استان با کشورهاي همسايه افغانستان و پاکستان، منطقه ويژه اقتصادي زابل و وجود  شرکتهای تعاوني فعال مرز نشين،طرح توسعه محور شرق به عنوان ابزار هاي مهم اعمال سيا ست هاي  منطقه اي  اقليم مناسب براي توسعه فعاليت هاي گردشگري در سواحل درياي عمان و دامنه ها ي تفتان و…انرژي خورشيد وباد ( ازجمله مزيت هاي نسبي استان براي جايگزيني انرژي خورشيد وانرژي باد بجاي انرژي فسيلي الکتريکي )   و از همه مهمتر در حال حاضر مطالعات اولیه جهت ایجاد قطب دوم صنعت پتروشیمی کشور با اولویت منطقه چابهار در حال بررسی و اقدام می باشد که می تواند موجبات گسترش صنایع زیر مجموعه پتروشیمی در استان فراهم آورد. اتصال استان ومرز پاکستان به شبکه راه آهن سراسري کشور  که دراين شرايط استان ميتواند تبديل به پل ارتباطي ريلي اروپا به آسياي جنوب شرقي شده و اين امر مهمترين  مزيت نسبي منطقه درتوسعه صنعتي محسوب خواهد شد.

با عنایت به پتانسیلهای موجود دراین استان صنعت از جمله بخشهای پویا و در حال  رشد می باشد كه در صورت آماده بودن شرايط زيربنائي ، تجهيز نيروي انساني و تحولات اقتصادي و اجتماعي ، امكان توسعه آن مي باشد . ايجاد تعامل و پيوند اين بخش و ساير بخشها  موجب رشد و توسعه صنايع دريايي و شيلاتي ؛تبدیلی کشاورزی ... استان شده است .همچنین  وجود  28 شهرك و نواحی  صنعتي با 4368هكتار در مناطق مختلف از جمله مؤلفه هاي مهم استان براي ايجاد واحدهاي صنعتي و معدني می باشد.

به طور كلي اين استان از استعدادهاي صنعتي و معدني بالقوه اي برخوردار است كه بايد با اتخاذ تدابير لازم و برنامه ريزي صحيح اين قابليتها بالفعل درآيند وموجبات  توسعه صنعتی استان را فراهم آوریم

در حال حاضر 1148 واحد صنعتی فعال دارای پروانه بهره برداري با سرمايه گذاري 4847ميليارد ريال و اشتغال 22600 نفر در بخشهای مختلف صنعتی در شهرکها ،نواحی و خارج از این محدوده در استان مستقر مي باشد همچنين تعداد مجوزهاي تأسيس صادره  1927 فقره با پيش بيني سرمايه گذاري 22289میلیارد ریال و اشتغال44823نفر با اولویت محصولات کانی غیر فلزی ، محصولات غذایی ،محصولات فلزی و ساير صنايع موجود مي باشد . که در صورت به بهره برداری رسیدن آنها تحول بزرگ صنعتی را در استان شاهد خواهیم بود.

 پروژه های مهم و اولویت دار پیشنهادی استان برای جذب سرمایه گذاری داخلی  و خارجی درمنطقه سیستان و بلوچستان در بخش صنعت و معدن

1- احداث صنايع پتروشيمي در جوار خط انتقال گاز ( صنايع بالا دستي و پائين دستي )

2-صنایع کشتی سازی در چابهار.

3- ساخت قطعات خودرو ( ايجاد شهرك قطعه سازي خودرو در زابل و زاهدان.)

4-توليد كارخانجات چيني ، سراميك و كاشي در خاش، ایرانشهر و زاهدان.

5-صنايع فرآوري معادن در زاهدان _ ايرانشهر وخاش ازجمله : فرآوري وكارخانه سولفات مس، فرآوري آندالوزيت، فرآوري گارنت، توليدفروكرم . اکسید منیزیم، فرآورده های نسوز (کرومیتی، منیزیتی)

توليد انواع دارو و سرم

6-طرحهاي توليدي و مونتاژ ماشين آلات سنگين راه سازي و معدني.

7-صنايع تبديلي و فرآوري خرما در ايرانشهر _ نيكشهر و سراوان .

8-كشتارگاههاي صنعتي دام و طيور و صنايع جنبي آن .

9-توليد كابلهاي برق و صنايع الكتريكي با كيفيت .

10-توليد آبگرمكن خورشيدي با توجه به موقعيت جغرافيايي استان و مناطق همجوار.

11-طرح گرانيت بروتوليدمصنوعات گرانيتي درزاهدان با تکنولوژیهای جدید.

12-ایجاد واحدهای نوین در زمینه بسته بندی و تهیه غذای آماده از  آبزیان بویژه میگو

13-سرمایه گذاری در سایتهای مطالعه شده پرورش میگووماهي

14-احداث کارخانه تولید خوراک میگو و سایر آبزیان

15-احداث صنایع غذایی و تبدیلی شیلاتی

16-طرح توليدآجرهاي نسوزآندالوزيتي درايرانشهر.

 17-طرح كائولن شويي درايرانشهر.

18-احداث مجتمع صنعتی در زمینه  تولید انواع روغن پایه و فرآورده های جانبی آن

19-احداث نیروگاه بادی 500 مگاواتی (انرژیهای نو)

20-احداث کارخانه تولید آهک صنعتی

21-احداث کارخانجات تولید انواع چرمهای سبک و سنگین

22-احداث کارخانه فولاد و محصولات فولادی

24-احداث کارخانه تولید پلی استر و پلی ال

25-احداث کارخانه سیمان سفید

26-احداث  واحد تولید اکسید منیزیم ازآب دریا

27-احداث کارخانه تولید الیاف پلی یورتان

28-سرمایه گذاری در زمینه اکتشاف مواد معدنی د راستان

29-طرح تولید لوله های ویژه گاز رسانی در سطح استان

30-احداث کارخانه تولید تراکتور و ادوات کشاورزی

فهرست اولويت هاي سرمايه‌گذاري صنعتي و صنايع معدني استان سیستان و بلوچستان

صنعت در استان سيستان و بلوچستان از جمله بخش‌هايي است كه در صورت آماده شدن شرايط زيربنايي، تجهيز نيروي انساني و تحولات اقتصادي و اجتماعي، امكان رشد و توسعه آن مي‌باشد.

ايجاد پيوند اين بخش و ساير بخش‌های اقتصادی موجب پيشرفت صنايع دريايي و شيلاتي استان شده است. همچنين استان با قرار داشتن بر روي كمربند فلزايي و معدني جهان كه از يوگسلاوي تا پاكستان ادامه دارد، داراي ذخاير غني از فلزات و كانسارهاي معدني، از قبيل كروميت، مس، منگنز، سرب، روي، قلع، تنگستن و همچنين عناصر و كانسارهاي غيرفلزي نظير تالك، منيزيت، گل‌سفيد و سنگ‌هاي ساختماني و تزئيني بويژه گرانيت مي‌باشد در این قسمت تلاش گرديده اولویتهای  سرمايه‌گذاري دربخش صنعت و معدن جهت استفاده سرمايه‌گذاران و افراد جوياي كار ارائه گردد .

امید است با اطلاع‌رساني در زمينه اولویت های سرمایه گذاری  در این بخش گامي هر چند كوچك در جهت رشد و توسعه اقتصادي و كاهش نرخ بيكاري استان و نیل به اهداف سند چشم انداز 20ساله ایران ن صنايع غذايي ، دارويي و بهداشتي

عمل آوري ماهي و ميگو
نمك تصفيه شده خوراكي
توليد پكتين از ضايعات ماهي و ميگو
پودر ماهي و رو غن ماهي و روغن كوسه
تهيه خوراك آماده آبزيان به روش اكسترودر
كنسرو ماهي و ساير آبزيان

پودر گوشت و روغن صنعتی
صنايع تبديلي خرما

روغن كشي از دانه هاي روغني

نان صنعتي

چپس سیب زمینی

ماءالشعير
فرآوري محصولات جاليزي و ميوه هاي گرمسيري ( پودر، اسانس)

فرآوری محصول گیاه آلوئه ورا(کمپوت – آب میوه- انواع داروها ومواد بهداشتی)

اسید کرومیک

پودر خون

صنايع شيميايي و سلولزي

صنایع پتروشیمی

چاپ بر روي لفاف هاي بسته بندي ماشين آلات

ساخت رنگ هاي دريايي                               
توليد كاغذ از خمير وارداتي   

بازیافت کاغذ زباله  

پاکت سیمان

پوشال کولر

کارتن از ورق آماده

پارافین صنعتی

قایق های فایبر گلاس

پوشاک یکبار مصرف (نان گون)بیمارستانی

ظروف یکبار مصرف تجذیه پذیر

شیشه دو جداره

انواع تور های پلاستیکی

ورق pvc

پلی اتیلن

صنايع معدني و كاني غير فلزی وصنایع ساختمانی

توليد سيمان سفيد

فرآوري سنگهاي گرانبها
فرآوري آنتيموان
توليد اكسيد منيزيم از آب دريا
توليد فرآورده هاي نسوز
توليد كنسانتره مس
كائولن شويي
توليد كربنات كلسيم به روش رسوبي
تهيه مشتقات كرم
توليد آهك صنعتي
فرآوري سنگهاي تزئيني و نمايي
توليد پودر هاي معدني
توليد جداول سنگي و سنگفرش

تولید آجر سفال

آجر نما پرسی

مصنوعات سنگی

شیشه ایمنی (سکوریت)

صنايع فلزي ،برق و الكترونيك  ، صنايع خودرو و نيرو محركه 

توليد فولاد

توليد الومينا از بوكسيد وارداتي ( به شرط تامين انرژي )
تولیدقوطیهای فلزی (قوطی کنسرو)

توليد قطعات خودرو

بشکه فلزی

تولید میلگرد از شمش 
تجهيزات مخابراتي وناوبري كشتي

کولر آبی
انواع  اسباب بازي هاي الكترونيكي   
شناور هاي در يايي فلزي و فايبر گلاس
تراکتور سازی
محصولات كشيده شده مفتولي

تاسيسات شن وماسه

سازه هاي فلزي پيش ساخته (دكل ها –پل ها و...) ديوارهاي دراي وال

كانكسهاي پيچ مهره اي

قالب سازي

دستگاههاي تصفيه آب

صنايع نساجي و چرم
   
دباغی چرم

كيف وكفش ودستکش چرمی

تور ماهی گیری

تریکو بافی

توان معدني استان:

استان سيستان و بلوچستان با قرار داشتن بر روي كمربند فلزي و معدني جهان كه از شرق اروپا تا پاكستان ادامه دارد داراي ذخاير غني از فلزات و كانسارهاي معدني از قبيل كروميت ، مس ، منگنز ، سرب و روي ، قلع ، تنگستن و همچنين عناصر و كانسارهاي غيرفلزي نظير تالك ، منيزيت ، گل سفيد و سنگهاي ساختماني و تزئيني بويژه گرانيت و معمولا از نوع گل پنبه ای مي باشد که کمک شایانی به صنعت ساختمانی استان نموده است.

بررسيهاي متالوژني در استان سيستان و بلوچستان (طرح توسعه محور شرق) نشان مي‌دهد كه از نظر متالوژني، استان سيستان و بلوچستان را مي‌توان به چند پهنه، زير پهنه و گره‌هاي معدني و بشرح زير تقسيم نمود.

   1- زون متالوژني نهبندان ـ ايرانشهر
   2- زون متالوژني سيستان
   3- زون متالوژني بزمان ـ سبزواران (گره معدني بزمان)
   4- زون متالوژني ميناب ـ ايرانشهر
    5-زون متالوژني لوت
    6-زون متالوژني مكران
    7-زون متالوژني هيرمند ـ زابل

   مشخص ترين ويژگي متالوژني استان سيستان و بلوچستان كاني سازي مس است كه در تمام واحدهاي متالوژني گفته شده ديده مي‌شود. كاني سازي طلا، با وجود پراكندگي موجود در هاله‌هاي ژئوشيميايي طلادار درخور توجه است ضمناً در اين استان سازندهاي معدني حاوي هاله‌هاي ژئوشيميايي نقره دورنماي اميدوار كننده دارند.
   در گزارش بررسيهاي متالوژني در استان سيستان و بلوچستان، پيش بيني كاني سازي با تكيه برشاخص‌هاي عمده بشرح زير خلاصه شده است:

1- طلا - نقره

2- طلا- مس

3- مــــــــــــس   طلا ـ سرب ـ روي (نقره )

4- مس ـ نيكل ـ كبالت

5-سازند معدني پورفيري پلي سولفيدي

6- سازند معدني سولفيدي ـ سيليسي ـ كائولينيتي همراه با (Cu,Pb,Zn,Au,Ag)
 سازند معدني Au-Ag-Hg (mo,W)  

7- منگنز

8- كــــــــــروم

9- منيزيت ـ تالك ، آزبست

10-مواد معدني گوناگون

برخي از کانسارهای فلزي و غير فلزي استان به شرح ذيل مي باشد:

کانسارهاي مس - آنتيموان استان-کروميت - منگنز - نشانه هاي طلا در استان - سرب و روي - غير فلزي از جمله:(تالک ،منيزيت و هونتايت«گل سفيد»،كائولن ،بنتونيت ،سنگهاي هاي تزئيني و نما ،كانيهاي قيمتي و نيمه قيمتي ،فلدسپات،گارنت و آندالوزيت،سيليس)

وضعیت استقرار مواد معدنی مختلف در استان:

با توجه به نمونه‌هاي ماسه‌هاي سياه (كاني سنگين) در پلوتونهاي گرانيتوئيدي، نفوذي‌هاي فوق قليايي و تقريباً پشته‌هاي نيمه آتشفشاني، توليت و در هاله‌هاي مجاورتي ماگماتيت‌هاي مذكور شنگرف و در نوار افيوليتي (بخش شمالي ) و زون فليش سيستان سافير مشاهده شده است.
   با توجه به مطالب فوق از نقطه نظر علمي، مهمترين و اميدبخش‌ترين كاني‌سازي‌هاي استان سيستان و بلوچستان را ميتوان بشرح زير خلاصه نمود:
   كانسارهاي طلا، مس ، اسكارني ـ هيدروترمالي و بلوتوني ـ هيدروترمالي در شمال كوه لار ، جنوب كوه لار ، سياستراگي و گربودر بزمان.
   اثر معدني طلا ـ نقره در گيابان
   كاني سازي طلا ـ نقره در كوه جانجا
   آثار كاني سازي (Au, Ma, Cu, Pb, Zn) سولفيدي در تفتان
   آثار كاني سازي مس، نيكل ، كبالت، مس، در گروه معدني شوين ـ دومك و بخش جنوبي زير زون متالوژني زاهدان ـ سراوان.

وضعیت موجود معادن استان :

در حال حاضر 27واحد معدنی فعال دارای پروانه بهره برداري با سرمايه گذاري 273 میلیارد ریال و اشتغال 484 نفر در معادن مختلف در استان مستقر مي باشد همچنين تعداد پروانه های اکتشاف  216 فقره با پيش بيني  اشتغال 432 نفر در صورت به بهره برداری رسیدن آنها تحول بزرگی در بخش معدن استان شاهد خواهیم بود

وضعیت استقرار کانسارهای معدنی دراستان

جدول 1- فهرست کانسارهاي مس استان

جدول 2- فهرست کانسارهاي آنتيموان استان

جدول 3- فهرست کانسارهاي کروميت استان

جدول 4- کانسارهاي منگنز استان

جدول 5- کانسارهاي گل سفيد(هونتايت) استان

جدول6- کانسارهاي منيزيت استان

جدول7- كانسارهاي تالك استان

جدول 8- فهرست كانسارهاي كائولن استان

  جدول 9- فهرست معادن سنگ تزييني استان

 بر اساس مطالعات انجام گرفته در استان، انديسهاي كانيهاي نيمه قيمتي به شرح ذيل در استان شناسايي گرديده است:

کانی های گروه سیلیس شامل کوارتز،کالسدونی،ژاسپ وسیسلیسهای رنگین:

اندیسهای حیدر آباد،چاه رحمان،حرمک،انور،گدام کوه،کندی،سمسور،لواری آب،گوتیج وشوین،

کانی گارنت:اندیسهای میر جاوه ،دهانه غلام حیدر،حاجی آباد و کوه نادر

کانی تورمالین:اندیسهای لخشک،تل سیاه و دره آهو

کانی لابرادوریت:اندیس لار

واحدهاي معدني شاخص استان سيستان و بلوچستان

فهرست معادن قابل واگذاری در سیستان وبلوچستان

جدول شماره 1- فهرست معادن آماده واگذاری (مزایده ای ) استان سیستان و بلوچستان در سالهای89- 1388