امان الله تمنده رو

 ایرانشهر و نقش نخبگان در توسعه

در ادبيات غنی ايران زمین بيت شعر معروفي وجود دارد که می گوید : ( آينه آن روز كه گيري به دست     خود شكن آن روز مشو خود پرست.) اين شعر اشاره اي به نقد فردي و نگاه به درون دارد .ما قبل از اينكه به تحصيلاتمان و نخبه بودن خودمان افتخار كنيم بايد به ضعف ها و نواقصمان بپردازيم و تلاش كنيم براي اصلاح فردي و سپس اصلاح اجتماعي گام برداریم.

  با آنكه در عصر ارتباطات قرارداريم و لازم است كه ارتباطات گسترده اي با همديگر داشته باشيم به نظر مي رسد در برقراري ارتباط موثر و مستمر با همديگر ضعف داشته باشيم .بسياري از ما با اينكه اسماً همديگر را مي شناسيم يا با هم دوست هستيم اما ممكن است ماه ها يا سال ها همديگر را نديده باشيم . انگار با توسعه و سايل ارتباط جمعي ما از هم دور تر شده ايم .همين دوري و نداشتن ارتباط مستمر باعث شده تا از مشكلات همديگر با خبر نشويم همچنين شناختي از مشكلاتت جامعه پيدا نكنيم. اين ضعف و محدود شدن ارتباطات ما به پيام كوتاه تلفن همراه آن هم در هنگام اعياد و مناسبت ها يا ارسال جُوك و لطيفه باعث شده است تا هر كدام از ما مانند جزيره اي دور افتاده باشيم كه هنگام طوفان ها و تند بادها و رويارويي با مشكلات فردي و اجتماعي دچار ضعف و ناتواني شويم ونتوانيم آنگونه كه از ما انتظار مي رود در حل مسائل اجتماعي موثر باشيم .

 بسياري از فارغ التحصيلان دانشگاهي با مشكل اشتغال يا عضويت در هيات علمي دانشگاه ها مواجه هستند برخي ديگر با مشكلات اقتصادي گريبان گير هستند بنابر اين ضعف ارتباطات به نظر مي رسد زير بناي بسياري از مشكلات ديگر باشد براي حل اين مسائل بهترين راه اين است ما به سمت كار گروهي و جمعي حركت كنيم و فرهنگ تعامل همكاري و كار دسته جمعي را اول بين خودمان و سپس در جامعه نهادينه كنيم.با نشست و برخاست ها و جلسات و گفتگو ها هم مشكلات فردی قابل حل شدن است و هم مي توان براي حل مشكلات فرهنگي اجتماعي سياسي گفتگو نموده و راه حل پيدا كرد. سطح فرهنگي و تنوع قومي ومذهبي شهرستان ايرانشهر به گونه اي است كه بدون در نظر گرفتن فاكتورهاي قومي مذهبي كه متاسفانه در استان ما پررنگ هستند و گاهاً باعث بروز مشكلاتي شده اند مي توان براي توسعه شهرستان كار گروهي انجام داد. در كنار راه اندازي تشكل هاي فرهنگي هنري كه هم اكنون وجود دارند بايد به فكر راه اندازي احزاب شناسنامه دار در چارچوب قانون اساسي كشور عزيز مان ايران باشيم و مشكلات مان را به طور نهادينه و از كانال احزابي كه مي توانند نمايندگان مردم باشند مطرح كنيم. كار حزبی و  گروهي تنها راه فعاليت مدني براي گفتگو و رفع سو تفاهم ها و مطرح كردن مطالبات قانوني افراداست و اگر هم نهادينه شود راه را براي هرگونه خشونت گرايي و اقدامات غير منطقي مي بندد.

 به هرحال آنچه ما هم اكنون هستيم محصول افکاری است كه در گذشته داشته ايم و اگر گذشتگان ما افكار بهتري براي ما داشتند اكنون وضعيت ما از نظر توسعه و پيشرفت بهتر از اين بود و اگر ما نيز براي آيندگان افکار مترقي و توسعه بخش نداشته باشيم شايد اوضاع آيندگان ما از وضع فعلي ما بدتر باشد و خداي نكرده مورد نفرين آيندگان قراربگيريم.

برخي از دوستان به خاطر محافظه كاري يا ترس از نهادهاي نظارتي و امنيتي از فعاليت هاي اجتماعي و سياسي دوري مي كنند در حاليكه اگر فعاليت آنها قانوني و براي اصلاح جامعه و توسعه فرهنگي و اجتماعي شهر باشد هيچ مانعي براي آنها وجود نخواهد داشت و تازه به دليل داشتن دغدغه هاي اجتماعي مورد تشويق هم بايد قرار بگيرند.

 مطلب دوم بحث فرهنگ است .معروف است كه مي گويند جامعه اي كه گذشته خود را نشناسد از آينده خود نيز بهره اي نخواهد برد.بر همین اساس از تحصيل كردگان و نخبگان انتظار مي رود براي معرفي فرهنگ و تمدن منطقه خود تلاش بيشتري كنند .معرفي و احياي صنايع دستي ، زبان و ادبيات محلي و سنت هاي پسنديده ي قومی همگي مي تواند به معرفي فرهنگ غني مردم بلوچ درميان ديگر اقوام ايراني كمك كند .

راه اندازي پژوهشكده تاريخ وتمدن بلوچستان در دانشگاه ايرانشهر و انجام مطالعات علمي در اين زمينه يكي از پیشنهاد ها و راه اندازي مجتمع فرهنگي تاريخي بلوچستان در قلعه ناصري پيشنهاد بعدي است. همه كساني كه به اصفهان سفر كرده اند حتماً ملاحظه فرموده اند ميدان نقش جهان نبض تاريخي، فرهنگي و گردشگري اصفهان است. اگر مسئولان عزيز ياري نموده و مجموعه قلعه ناصري را احيا كنند و غرفه هاي متنوع نمايش و فروش صنايع دستي  آموزش و هنرها و ورزش هاي بومي و محلي و برخي از فعاليت هاي اقتصادي مرتبط با فرهنگ و محصولات كشاورزي محلي را دراين مجتمع راه اندازي كنند مي توان هم فرهنگ بومي را معرفي كرد و هم اين جذابيت را براي ايرانشهر ايجاد كرد كه اين شهر به مقصد گردشگران زمستاني كشور که علاقمند به بازديد از استان زيباي سيستان و بلوچستان هستند تبديل شود و از راه صنعت توريسم كه به تنهايي مي تواند صدها و هزاران شغل ايجاد كند در آمد اقتصادي مناسبي عاید مردم شهرستان شود.

نکته بعدی تلاش براي تبديل كردن ايرانشهر به مرکز استان است .بايد قبول كنيم تا وقتي كه ما شهرستان تابعي از مركز استان باشيم بودجه واعتباراتی که به شهرما اختصاص داده مي شود قطره چكاني است و مارا به توسعه نمي رساند و ايرانشهر در كانون توسعه قرار نخواهد گرفت . با توجه به پتانسيل هاي ايرانشهر در زمينه آب و زمين فراوان و خودكفايي در توليد بسياري از محصولات كشاورزي ايرانشهر مي تواند در صورت گسترش حتی تبديل به يك كلانشهر كشوري شود.

 همه ما مي دانيم كه تمامي تمدن هاي بشري در كنار آب شكل گرفته اند و اگر آب را مايه حيات بدانيم و آينده نگري را مد نظر قرار دهيم و با اين فرض كه اگر يكبار ديگر خشكسالي دهه گذشته استان تكرار شود يا كشور افغانستان سر و سامان گرفته و مانع ورود آب رودخانه هيرمند به كشور شود ممكن است در زاهدان و شهرهاي شمالي استان با مشكلات فراواني مواجه شويم و مردم حتي يراي آب شرب و بهداشتي با مشكل مواجه شوند . بنابر اين مسئولان چاره اي جز توسعه ايرانشهر و آماده كردن زيرساخت هاي آموزشي بهداشتي و تفريحي اين شهر براي پذيرش حجم بالاي جمعيت سرريز شهرهاي ديگر استان ندارند . توجه به اين نكته ضروري است كه در دهه هاي آينده يكي از بزرگترين بحران هاي پيش روي بشر بحران آب است و ما نيز نبايد از اين مساله غافل بمانيم .

 مديران شهرداري و منابع طبيعي ايرانشهر هم اگر بتوانند طي يك پروسه ده ساله چند صد هزار اصله نهال درخت به صورت کمربند سبز در حاشيه شهر غرس كنند ، هم مشكل هواي گرم ايرانشهر تا حدودی رفع شده و تا چند درجه هوا در تابستان خنك تر مي شود و هم با ايجاد اماكن تفريحي شرايط زندگي براي مردم آسانتر مي شود .

پتانسیل های لازم برای تبدیل کردن ایرانشهر به مرکز استان وجود دارد. از آب و زمین کافی برای توسعه شهری گرفته تا گاز به عنوان زیربنای توسعه صنعتی. همچنین نیروی انسانی کار آمد که لازمه توسعه می باشد .

مبحث بعدی که می تواند یک جهش اقتصادی در ایرانشهر ایجاد کند معرفی و تبدیل کردن ایرانشهر به عنوان منطقه ویژه کشاورزی است .با توجه به پتانسیل های قوی ایرانشهر در زمینه آب و خاک و دارا بودن رتبه در تولید محصولات استراتژیکی مانند گندم ، خرما ، گوجه فرنگی و محصولات جالیزی و از طرف دیگر نزدیکی ایرانشهر به دیگر مراکز عمده تولید کشاورزی در استان مانند خاش ، دلگان و سرباز ، ایرانشهر می تواند به قطب بارانداز ، فراوری ، بسته بندی و صادرات محصولات کشاورزی استان تبدیل شود و از این راه اقتصاد کشاورزی منطقه بهره وری لازم را داشته باشد .

این امر با توجه به جغرافیای سیاسی ایرانشهر و مسافت کمتر از ۴ ساعته آن به آبهای بین المللی و نزدیکی به مرز کشور پاکستان بیشتر می تواند نمود پیدا کند .

ایرانشهر همچنین می تواند به محل بارانداز کالاهای ترانزیتی منطقه آزاد چابهار تبدیل شود و نقشی همانند شهرستان سیرجان که در استان کرمان بعنوان منطقه بارانداز و خدمات رسان به بندر عباس دارد ایفا کند . قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت و خط آهن در دست مطالعه و احداث چابهار - ایرانشهر - زاهدان - مشهد میتواند این نقش ایرانشهر را پر رنگ تر نماید .

از نقش توسعه دانشگاههای ایرانشهر و راه اندازی هر چه سریعتر دانشگاه علوم پزشکی بلوچستان در ایرانشهر سخن نمی گویم چرا که تمامی شما عزیزان به نقش دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در تولید علم و بدنبال آن تولید ثروت از علم آگاه هستید و فقط از مسئولان استان و نماینده ایرانشهر در مجلس شورای اسلامی می خواهم با جدیت بیشتری به دنبال راه اندازی دانشگاه علوم پزشکی در ایرانشهر باشند .

در پایان نیز به به خودم و عزیزان حاضر در همایش تلنگری زده و در معرفی هر چه بیشتر شهرستان ایرانشهر و تشویق و حمایت همشهریان برای علم آموزی در مقاطع بالاتر متذکر می شوم و شما رابه راه اندازی صندوق حمایت از دانشجویان دوره های ارشد و دکترا و کمک به دانشجویان کم بضاعت دعوت می کنم و تاکید می کنم هر چه ما در تولید علم تلاش بیشتری نماییم می توانیم در توسعه شهر و استانمان سهم بیشتری داشته باشیم و نزد خدا و وجدانمان احساس آرامش بیشتری بکنیم و اگر در راه فعالیت های اجتماعی با ممانعت و سنگ اندازی مواجه شدیم عقب ننشینیم و قبول کنیم که اگر کسی از ما انتقاد نمی کند یا مورد شماتت قرار نمی گیریم بدانیم که ما اصلا کاری انجام نداده ایم چرا که معروف است " به قطار ایستاده سنگ نمی زنند بلکه سنگ را به قطار در حال حرکت می زنند .

فلسفه حیات نیز عقیده است و جهاد در راه عقیده . همان گونه که یک ضرب المثل انگلیسی می گوید :

A ROLLING STONE GATHERS NO MOSS

سنگی که در رودخانه غلتان است جلبک نمی گیرد امیدوارم هیچ یک از ما در رودخانه زندگی جلبک نگیریم ...