بررسي ميزان رضايتمندي شهروندان زاهداني ازمحتواي

                                          برنامه هاي شبكه استاني هامون

 

بيان مساله

 

يكي از اهداف سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران از راه اندازي شبكه هاي استاني شناسايي و ارائه پتانسيل هاي بومي مناطق در زمينه هاي فرهنگي، هنري، اقتصادي، پرهيز از تمرکزگرايي برنامه هاي صدا و سيما و نيز ايجاد بسترهاي مناسب براي توليد برنامه هاي متنوع توسط هنرمندان و برنامه سازان مناطق است.
اما آنچه در عمل مشاهده مي شود، عدم تحقق اهداف فوق در حد انتظارات مخاطبين و نيز سياستگذاران سازمان صدا و سيماست. چرا که برنامه هاي شبکه هاي استاني در مقايسه با برنامه هاي شبکه هاي سراسري توفيق چنداني به دست نياورده اند . يکي از مسائلي که در هنگام راه اندازي اين شبکه ها از سوي مسئولين سازمان صدا و سيما بر آن تاکيد مي گردد؛ رويکرد ويژه شبکه هاي استاني به بهره گيري و حمايت از زبان و فرهنگ و ادبيات مناطق مي باشد. اما آنچه در مراحل بعدي اتفاق مي افتد تناسبي با اين هدف گذاري ندارد. چرا که نه تنها اين شبکه ها هيچ گونه تلاشي در بهره گيري و ارتقاي توانايي هاي زبان و فرهنگ مردمان آن سامان انجام نمي دهند بلکه گرايش و ديدگاه هاي آن نيز به طور تلويحي خلاف آن را تائيد مي نمايد. براي مثال پس از گذشت سال ها، هنوز شبکه هاي استاني نتوانسته اند نيروهاي کارآمد و باسوادي در مسير تحقق بخشيدن اين هدف بزرگ تربيت يا جذب کنند. اين امر را به راحتي مي توان از اجراي ضعيف و عدم تسلط مجريان و گويندگان و نيز ضعف مفرط ادبيات مورد استفاده در محتواي برنامه ها درک نمود.

با توجه به مطالبي که ذکر شد، آنچه در عدم موفقيت شبکه هاي استاني در رسيدن به اهداف و نيز جذب مخاطبان بومي به وضوح ديده مي شود فقر انديشه در برنامه سازي، ضعف اجرا، ناديده شدن پتانسيل هاي منطقه اي در زمينه هاي استعدادهاي بکر انساني و فرهنگي و طبيعي و اقتصادي و نيز فقدان جديت لازم در پيگيري ها و نظارت ها مي باشد. اين عوامل و نيز علل ديگري که در اينجا ذکر نشد، همه و همه سبب ناکارآمدي و کاستي شبکه هاي استاني گشته اند که در عصر انفجار اطلاعات و حاکميت رسانه ها، هنوز فرسنگ ها از استانداردهاي لازم به دور مانده و هرگز نتوانسته اند علي رغم صرف هزينه هاي گزاف  خود را با آهنگ تند تحولات فرهنگي، اجتماعي و فني رسانه ها همگام نمايند.

شبكه استاني هامون صدا و سيماي مركز سيستان و بلوچستان نيز از اين قاعده مستثنا نيست.با وجود تكثر قومي ومذهبي و نيز تنوع جغرافيايي و طبيعي موجود در اين استان جنوب شرقي كشورمان كه ميتواند زمينه ساز توليد وپخش برنامه هاي متنوع و جذابي باشد به نظرمي رسد شبكه هامون نتوانسته انتظارات و رضايتمندي مردم اين استان را فراهم آورد. به طوري كه بسياري از مردم  استان نارضايتي خود را از برنامه هاي اين شبكه در قالب مقاله در مطبوعات و ارسال نامه و پيام كوتاه  به برنا مه هاي اين شبكه ابراز مي كنند.

مساله مورد پژوهش در اين تحقيق بررسي ميزان رضايتمندي شهروندان زاهداني  از محتواي برنامه هاي شبكه هامون مي باشد .اينكه آيا برنامه هاي اين شبكه توانسته رضايت شهروندان مركز استان را جلب كند يا خير؟

 

 اهداف تحقيق

 

از آنجايي كه از اهداف راه اندازي شبكه هاي استاني صدا و سيما معرفي و ترويج فرهنگ بومي ساكنين استانها ،حفظ و گسترش وحدت ملي و بهبود شاخصهاي فرهنگي مناطق از جمله افزايش مهارتهاي زندگي  و تقويت باورهاي مذهبي هموطنا نمان است .اما آيا توانسته اند در اين امر موفق عمل كنند يا خير؟ جلب رضايت مخاطبين هر رسانه و برآوردن انتظارات آنان  ميتواند شاخصي از ميزان موفقيت آن رسانه باشد.

هدف از اين تحقيق بررسي ميزان  رضايتمندي شهروندان زاهداني از شبكه هامون مي باشد. همچنين درك نقاط  ضعف  و قوت اين شبكه و انتظارات مردم از آن از اهداف ديگر اين تحقيق است.

بعلاوه ميتوان دريافت چه گروهي از مخاطبان اين شبكه از نظر قومي يا مذهبي بيشترين يا كمترين رضايت را از برنامه هاي اين شبكه دارند.

دريافت اينكه كدام يك  از برنامه هاي شبكه هامون بيشترين و يا كمترين مخاطب را دارند از ديگر اهداف اين تحقيق است.

 

ضرورتهاي انجام تحقيق

 

رسانه هاي ارتباط جمعي براي موفقيت و ادامه فعاليت خود نياز به جذب مخاطب و حفظ آن دارند. در عرصه رقابت كانالهاي تلويزيوني ماهواره ا ي ،ملي و محلي، آن دسته از كانالها موفق تر خواهند بود كه در جلب و حفظ مخاطبان دائمي و افزودن به تعداد بينندگان خود موفق عمل كنند. حفظ مخاطبان يك رسانه با كسب رضايت آنان امكان پذير است. به نظر ميرسد اغلب شبكه هاي تلويزيوني محلي كه در سالهاي اخير در كشور راه اندازي شده اند نتوانسته اند رضايتمندي مخاطبان خود را به دست آورند. دلايل اين نارضايتي در مناطق مختلف متفاوت است و مستلزم پژوهش و نظر سنجي هاي مكرر و كاربردي است.

شبكه تلويزيوني استاني هامون در استان سيستان و بلوچستان در رقابت با توليدات رسانه اي ملي و كانالهاي تلويزيوني ماهواره اي سعي در جلب مخاطبان خود دارد اما آيا توانسته رضايتمندي آنان را كسب كرده و در ساعاتي كه اقدام به پخش برنامه ميكند آنان را به خود جلب كند.

در اين پژوهش ميزان رضايتمندي شهروندان زاهداني از برنامه هاي اين شبكه بررسي مي شود.

نتايج اين پژوهش مي تواند به گردانندگان اين شبكه در راستاي بهبود كيفيت برنامه ها و رفع نواقص شان كمك كند.

با انجام اين پژوهش مي توان فهميد چه گروههايي از مخاطبين شبكه هامون و به چه نسبتي از برنا مه هاي اين شبكه رضايت دارند.

دريافت انتظارات ساكنين شهر زاهدان از اين شبكه به منظور توليد برنامه هاي مورد انتظار آنان ضرورت ديگري براي انجام اين تحقيق است.

همچنين ميتوان از يافته هاي اين تحقيق به ساير ارگانهاي فرهنگي و حتي مطبوعات استان در يافتن علاقه مندي هاي مردم استان و به طور نمونه ساكنين شهر زاهدان  ياري رساند.

 

 سوالات و پیش فرضهاي تحقيق

آیا شبكه استانی هامون توانسته رضایتمندی شهروندان زاهدانی را جلب کند؟

آیا شبكه استانی هامون در استفاده از زبان محلی و ترویج فرهنگ بومی استان موفق عمل کرده است؟

آیا شبکه هامون توانسته در رقابت با شبکه های تلویزیونی ماهواره ای و شبکه های سراسری کشور موفق عمل کند؟

به نظر میرسد بین مذهب و قومیت شهروندان زاهدانی و میزان رضایتمندی آنان از شبکه هامون رابطه معنا داری وجود دارد.

به نظر میرسد بین استفاده از نشانه های فرهنگی ( لباس؛ زبان و... ) بومی شهروندان زاهدانی و استقبال از برنامه های شبکه هامون رابطه معنا داری وجود دارد.

اعتقاد بر اين است كه شبكه استاني هامون در جلب مشاركت سياسي مردم استان موفق عمل كرده باشد.

به نظر ميرسد مخاطبين سيستاني بيشترين و مخاطبين بلوچ و غير بومي كمترين رضايت را از برنامه هاي شبكه هامون داشته باشند.

اين اعتقاد وجود دارد كه شبكه هامون در پخش برنامه هاي سرگرم كننده از جمله فيلم و سريال موفق عمل كرده است.

اعتقاد بر اين است كه شبكه هامون در ترويج باورهاي مذهبي تسنن و تشيع  جنبه اعتدال را رعايت نمي كند.

به نظر ميرسد شبكه استاني هامون در پوشش اخبار مربوط  به منطقه سيستان با منطقه بلوچستان جنبه اعتدال را رعايت كرده باشد.

به نظر مي رسد شبكه هامون در استفاده از زبان بلوچي و گويش سيستاني در توليد و پخش برنامه ها بطور يكسان عمل نمي كند.

به نظر ميرسد برنامه هاي خبري و پرسش و پاسخ از مسوولان بيشترين مخاطب را داشته  و رضايت آنان را جلب كرده باشد.

به نظر ميرسد ضعفهاي فني و تكنيكي شبكه هامون در جذب يا عدم جذب مخاطبان تاثيري نداشته است.

 

جمعيت آماري

ساكنين شهر زاهدان

 

روش نمونه گيري

نمونه گيري در اين تحقيق  تصادفي خوشه اي چند مرحله اي مي باشد.

 

روش تحقيق

از روش پيمايشي استفاده مي شود.

 

ابزارهاي گردآوري اطلاعات

دراين تحقيق، اطلاعات لازم با تهيه پرسشنامه  و توزيع آن در بين جمعيت نمونه گردآوري مي گردد.

 

فنون تجزيه و تحليل داده ها

 

پس از جمع آوري پرسشنامه ها  اطلاعات لازم استخراج شده و با استفاده از نرم افزارspss  پردازش مي شود. براي توصيف داده ها از جدول فراواني يك بعدي ، دو بعدي و انواع  نمودارها استفاده مي شود. براي تحليل داده ها  از آزمون فرضيه ها استفاده مي شود.